Türkiye Selçuklu Devleti nasıl kuruldu?

Mehmet ERSAN cevapladı

Türkiye Selçuklu Devleti nasıl kuruldu?

Türkiye Selçuklu Devleti, Selçuklu hanedanının Arslan Yabgu koluna mensup olan Kutalmışoğlulları’ndan Süleymanşah’ın Batı Anadolu’ya gelerek İznik’e hâkim olması ile kuruldu. Bu devletin kurulmasını, Selçuklu hanedanı içerisindeki iki iktidar damarından birinin, kendisine, siyasî hükümranlığı tahkim edebileceği yeni bir alan bulması şeklinde değerlendirmek gerekir. Sultan Tuğrul Bey ve Alparslan dönemlerinde merkezî Selçuklu coğrafyasında iktidarı ele geçirme girişimlerinde bulunmalarına rağmen başarılı olamayan Yabgulular, özellikle Anadolu’yu Türkmen yerleşimlerine açan Malazgirt zaferinin ardından bu coğrafyaya gelmek suretiyle kendilerine yeni bir vatan edinmiş, bu şekilde atalarından kalan devletleşme mirasını da kullanmak suretiyle Türkiye Selçuklu Devleti’ni kurmuşlardır.

Süleymanşah ve kardeşlerinin Anadolu’ya ne zaman ve nasıl geldikleri meselesi tartışmalı olmakla birlikte, meseleye devletin kurulması açısından temas edildiğinde bunun bir önemi yoktur. 1071 yılından sonraki süreçte önce Urfa ve Birecik, daha sonra ise Konya havalisinde Bizanslılara karşı gaza faaliyetlerinde bulunan Süleymanşah önderliğindeki Kutalmışoğulları, 1070’li yılların ortalarına gelindiğinde Marmara bölgesine ulaşmış ve bir süre sonra da Bizans İmparatorluğu’nun iç işlerine müdahale edebilecek kadar kuvvetli bir askerî güç haline gelmişlerdir. Bizanslı asker, komutan ya da imparatorlarla kurulan şu ya da bu düzeydeki ilişkilerin ardından bölgede egemen bir güç haline gelen Süleymanşah, Azîmî’nin kaydına göre 1075’te, farklı kaynak okumalarına göre ise 1070’li yılların ortalarında İznik’e hâkim olarak Türkiye Selçuklu Devleti’ni kurmuştur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Cevaplayan Hakkında
Mehmet ERSAN
  • egeersan@yahoo.com

Orta Çağ üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Mehmet Ersan, Türkiye Selçuklu Devleti üzerine Türkiye'de bulunan en önemli tarihçilerden biridir. Aralık 2017 itibariyle Ege Üniversitesi Rektör yardımcılığı görevini yapmaktadır.

KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun