Taçlı Hatun konusunda Necdet Sakaoğlu'na bir eleştiri

Taçlı Hatun konusunda Necdet Sakaoğlu'na bir eleştiri

Çaldıran Savaşı’nda Şah İsmail’in yanında bulunan eşlerinden Taçlı Hatun’un Yavuz Sultan Selim tarafından esir alındığı, bununla birlikte Yavuz’un Taçlı Hatun’u haremine aldığına dair tarihsel metinler fazlasıyla mevcut. Birçok kişi tarafından bu şekilde bilinen ve bu haliyle nakledilen bu yanlış bilgi çoğu tarihçi tarafından yazılmaya ve kabul görmeye ne yazık ki devam etmekte.

BEYAZ TARİH / HABER

Taçlı Hatun hakkında geçmişten günümüze yanlış veya eksik yazan ve günümüzde halen daha bu bilgiyi nakleden araştırmacılardan biri de Necdet Sakaoğlu'dur. Necdet Sakaoğlu tarafından kaleme alınan ‘Bu Mülkün Kadın Sultanları’ adlı kitapta Yavuz Sultan Selim'e ait bölümde Taçlı Hatun ile ilgili verdiği bilgilerin tam metni şu şekildedir:

''Bağdat Valisi Hulefâ Beyin kız, Şah İsmail Safevi’nin eşlerinden iken 1514 Çaldıran Muharebesinde tutsak düşmüş. 23 Ağustos 1514’te Yavuz’la gerdeğe girmiş. Çaldıran seferine katılan tarihçi Lûtfi Paşa, Taçlı Hatun’nun serüvenini anlatmıştır. Taçlı’yı bir süre ordugâhtaki hareminde tutan Yavuz, kimi cariyelerini çevresindekilere verdiği gibi bunu da ulemanın onayıyla musahiplerinden şair Tâcizâde Cafer Çelebi’ye nikâhlı eş olarak vermiş. 1515’te İstanbul’a dönülünce Cafer Çelebi idam edildiğine göre, zavallı Taçlı Hatun bir yılda üç ayrı haremden geçtikten sonra dul kalmış! Sonraki yaşamı bilinmiyor.''1

 

Osmanlı -Türk tarihçiliğinin önemli isimlerinden Ferudun Emecen ve Tufan Gündüz’ün ortaya koyduğu fikirler ve tarihi arşivlerle birlikte yazarımız tarihçi Vedat Turgut’un elde ettiği arşiv belgeleri, Necdet Sakaoğlu’nun yazmış olduğu bu metnin esaslı bir şekilde hatalı olduğunu ortaya koymaktadır. Gerçekte Osmanlı Devleti’nin Şah İsmail’in eşlerinden Taçlı Hatun ile birlikte Bihrûze Hanım’ın esir aldığı, Taçlı Hatun’un bir süre sonra serbest bırakıldığı ve uzun süre boyunca Osmanlı topraklarında yaşayan kişinin Bihrûze Hanım olduğu bu arşiv belgelerinde ortaya koyulmaktadır. Tarihsel olarak yanlış  ifadelerin yer aldığı Necdet Sakaoğlu’na ait bu metindeki bilgi yanlışlıklarıyla birlikte iddiaların ifade ediliş şekliyle alakalı da zafiyetler söz konusu.

Yanlış bilgi üzerinde hikâye üretilmesiyle birlikte, Yavuz Sultan Selim’in münasebette bulunduğu kadınları (adeta ikinci el bir eşya gibi) çevresindekilerle nikâhladığı, bu kadınlardan birinin de Taçlı Hatun olduğu gibi ahlaki sınırları zorlayan yanlış ithamların yer alması metnin olumsuz bir diğer yanını oluşturmaktadır. Bilimsel bir metnin taşıması gereken ifadelerin sahip olması gereken sınırların aşılmasıyla birlikte duygusal ifadelerin ve romantizmin ön plana çıkartıldığı bu metinde ‘zavallı Taçlı Hatun bir yılda üç ayrı haremden geçerek dul kalmış!’ gibi alaycı ifadelerin yer alması, metnin ciddiyetiyle ilgili sıkıntıları ortaya koymaktadır.

Necdet Sakaoğlu’nun yazdığı ve Oğlak Yayınları tarafından basılan ‘Bu Mülkün Kadın Sultanları’ kitabındaki Taçlı Hatun'a ait bölümle ilgili metinde yer alan tarihsel yanlışların bir sonraki basımın daha sağlıklı gerçekleşmesi adına düzeltilmesini temenni ederiz.

Konuyla ilgili detaylı ve doğru bilgiye ulaşmak için makalemizi inceleyebilirsiniz: 

Şah İsmail'in Çaldıran Savaşı'nda Esir Edilen Hatunu

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Dipnotlar

[1] Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, Oğlak Yayınları, İstanbul, 2011, sf.149

 
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun