Mimar Sinan, Kılıç Ali Paşa Külliyesi'nde Ayasofya'dan mı Esinlendi?

Mimar Sinan, Kılıç Ali Paşa Külliyesi'nde Ayasofya'dan mı Esinlendi?

Hayatı boyunca sayısız eser veren ve Ayasofya'nın onarımında da bulunan Mimar Sinan, denizi doldurarak Osmanlı Kaptan-ı Deryası Kılıç Ali Paşa için yaptığı, Kılıç Ali Paşa Külliyesi'nde Ayasofya'yı mı örnek aldı?

BEYAZ TARİH / ÖZEL HABER

Mimar Sinan'nın  Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa'nın isteği üzerine İstanbul Tophane'de yaptığı Kılıç Ali Paşa Külliyesini yaparken Ayasofya'dan esinlendiği söylenir. Özellikle mimari olarak incelendiğinde kubbenin iki yanındaki yarım kubbeler, diğer iki yanındaki kemerler ve destek duvarlarıyla Ayasofya'yı andıran Kılıç Ali Paşa Külliyesi hakkında Bizans ve Osmanlı Sanatı Uzmanı Ünlü Tarihçi Prof. Dr. Semavi Eyice, caminin hariminin, Ayasofya'nın mimari düzeninin bir benzerine sahip olduğunu gösterdiğini belirtmekte.

Mimar Sinan'ın, uzun meslek hayatının son büyük eserlerinden biri olmasına rağmen Kılıç Ali Paşa Camii'nde çok daha küçük ölçüde Ayasofya'nın planını ve Osmanlı dönemi Türk mimarisinin unsurlarını kullanarak şaşırtıcı bir uygulama ortaya koyduğu görülmekte.

Ayasofya'nın Geliştirilmiş Hali

Semavi Eyice, yapının Ayasofya ile benzerliğini en fazla vurgulayan elemanın iki yanlardaki birer çift destek payandası olduğunu belirterek, Mimar Sinan'ın çok iyi incelediği Ayasofya'nın planı ile üst yapısını gerek estetik gerek statik bakımlardan daha kusursuz olarak değişik bir mimari anlayışla yorumladığını söyler. Bu bakımdan Kılıç Ali Paşa Camii basit bir taklit değil Ayasofya mimarisinin geliştirilmiş, statik bakımdan çok daha güvenli bir aşamasıdır denilebilir. Ayrıca Mimar Sinan'nın, uzun meslek hayatının son büyük eserlerinden olmasına rağmen çok daha küçük ölçüde Ayasofya'nın planını ve Osmanlı dönemi Türk mimarisinin unsurlarını kullanarak şaşırtıcı bir uygulama ortaya koyduğunu görmekteyiz. Bir rivayete göre ise Mimar Sinan'nın Kılıç Ali Paşa Camii hakkında "Deryalar kudursa ve azgın dalgalar kubbenin tepesinden aşsa, yine bu mabed kıyamete dek Allah’ın izniyle ayakta kalacak!” dediği söylenir.

 

kılıçalipaşacami                                       
Kılıç Ali Paşa Cami    

ayasofya
Ayasofya

Camiinin İnşaatında Çalışan Dünyaca Ünlü Yazar

Sultan III. Murad'ın ölümsüz bir eser bırakma isteği olan Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa'ya “Sen deryalar serdarısın var git câmini deryaya kur!” sözü üzerine Koca Sinan, külliyeyi denize inşaa etmeyi karar verir. Koca Sinan ilk olarak denizi doldurmayla başlar işe. Deniz doldurularak yapılan bu camide bir başka dikkat çeken durum ise ünlü yazar Cervantes'in çalışmış olması. Mimar Sinan’ın emrinde külliye inşaatında çalışanların isimlerinin yazılı olduğu defterler incelendiğinde Cervantes isminin yazılı olduğu görülür. Don Kişot'un yazarı Cervantes İnebahtı Harbi’nden İspanya’ya dönerken Kılıç Ali Paşa’ya esir düşmüştür. Bu sebeple Cervantes Mimar Sinan'ın emrinde Kılıç Ali Paşa Külliyesi inşaatında çalışır. Cervantes, inşaat tamamlanınca affedilerek özgür bırakıldı ve ülkesine geri döndü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun