Bir İngiliz’in Gözünden II. Abdülhamid’in Cuma Selamlığı

Bir İngiliz’in Gözünden II. Abdülhamid’in Cuma Selamlığı

Cuma Selamlığı İslam tarihi ve Osmanlı açısından halk - hükümdar münasebetlerini simgelediği için fazla önem teşkil ediyordu. Bu günler bir bayram telakki edilerek törenler tertiplenirdi. İstanbul’un fethiyle gelenek halini alan bu uygulama arada bazı kesintilere uğradıysa da Cumhuriyet kurulana kadar devam etti. Osmanlı Devleti’nin 34.Padişahı II.Abdülhamid’in Cuma namazına gidişini İngiliz yazar Alan Palmer’in kitabından alıntı olarak aktarıyoruz.

BEYAZ TARİH \ EDİTÖR'DEN

İngiliz Sefareti'nde üçüncü kâtip olarak bulunmuş olan Sir Charles Eliot, Abdülhamid döneminin yirmi ikinci yılında Yıldız Camii’ndeki namazları şöyle tarif etmektedir;

“Cuma günleri öğleden çok önce, askerlerle birlikte, aralarında Türk kadınlarının da bulunduğu yüzlerce seyirci gelerek buldukları her yere otururlar... Sonunda bir boru sesi duyulur... Üst tentesi kapalı bir araba yavaş yavaş yokuştan çıkarak yaklaşır. Üniforma giymiş yaşlı bir adam, Plevne kahramanı Gazi Osman Paşa arabada atlara arkası dönük olarak oturmakta, karşısında oturan ve tenteden pek az görülebilen bir adama derin bir saygı içinde bir şeyler söylemektedir. Araba, caminin özel kapısının merdivenleri önünde durur. Tente açılır, altında oturan kişi ortaya çıkar, basamakları tırmanır, mutlak bir sessizlik içinde dönüp kalabalığı selamlar. O, buraya asker bir ırkın başı gibi, kabına sığmayan bir küheylana binmiş olarak, şan şeref yansıtır biçimde gelmez. Giyiminde ve davranışında hiçbir gösteriş yoktur. Ama bir an orada tek başına durup kalabalığa döndüğünde... bir tek insanın çehresinde kendimizi büyük bir milletin ruhuyla ve dinin yeniden doğan büyük bir temsilcisiyle yüz yüze buluruz."

Kaynakça
Alan, Palmer, Osmanlı İmapartoluğunun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi, Alfa Basım: İstanbul, 2014, s.273
Mehmet İpşirli, “Osmanlılarda Cuma Selamlığı (Halk Hükümdar Münasebetleri Açısından Önemi)”,
Prof. Dr. Bekir Kütükoğlu’na Armağan, İstanbul 1991, s. 459-471. 
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
DİĞER HABERLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun