Yemişçi Hasan Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Ölüm : 16 Ekim 1603

İki yıl üç ay kadar sadrazamlık yapan ve tarihte hak ettiğinden daha kötü bir isim bırakan Yemişçi Hasan Paşa Arnavut asıllı bir devşirmeydi. Zülüflü baltacılar ocağında yetişti. Daha sonra çaşnigîrbaşı ve kapıcılar kethüdâsı oldu. İki defa yeniçeri ağalığına getirildi. Vezâretle Şirvan Beylerbeyiliğine tayin edildi. Bu görevi sırasında 1598 yılı ortalarında Hazar denizi kıyılarında tahkimat yapan Ruslar’a hücum ederek büyük kayıplar verdirdi ve ileri gelenlerini esir alarak İstanbul’a gönderdi. Şirvan’dan dönünce dördüncü vezir olarak kubbenişîn olan Hasan Paşa sikke tashihi ve bazı malî işlerle meşgul oldu. Sadâret kaymakamlığına tayin edilen Hasan Paşa, Damad İbrâhim Paşa’nın Macaristan harekâtı sırasında ölümü üzerine sadrazamlığa getirildi. III. Mehmed, Şeyhülislâm Sun‘ullah Efendi’nin telkiniyle hemen Macaristan’a hareketini emretti. Bunun üzerine Sun‘ullah Efendi’nin azli de dahil olmak üzere Edirne kadılığına kadar olan yüksek dereceli ilmiye kadrolarında değişiklikler yaptıktan sonra sefere çıktı. Hızlı bir yürüyüşle ordunun bulunduğu Belgrad karşısındaki Zemun ovasına ulaştı.

Gözü pek, fakat çok inatçı ve kendini beğenmiş biri olan Hasan Paşa Belgrad’da askerin ulûfelerini verip kalelerin erzakını teslim ettikten sonra İstanbul’da durumun karışık olduğunu göz önünde tutarak İstanbul’a doğru yola çıktı. Silivri’ye vardığında kendisini karşılayan Kapı Kethüdâsı Hüseyin Ağa hiç konaklamadan şehre gitmesini, ertesi güne kalırsa zorbaların yolunu keseceklerini kendisine bildirdi. Sadâret kaymakamı Güzelce Mahmud Paşa, zorbaların Hasan Paşa’nın katli için fetva aldıklarını padişaha bildirdi. Durumdan haberdar olan sadrazam padişaha gönderdiği bir tezkirede Mahmud Paşa’nın fesat çıkarmak için zorbalara 30.000 filori dağıttığını, onun sipahilerine karşılık yeniçerilerin de kendisini desteklediğini bildirdi. III. Mehmed sadrazamı haklı bularak Mahmud Paşa’nın arzını reddetti. Bunun üzerine Mahmud Paşa’yı destekleyen zorbalar Hasan Paşa’yı öldürmek için Atmeydanı’nda toplandılar. III. Mehmed’in Sun‘ullah Efendi’yi görevinden alması sadrazamı güçlendirdi. Daha sonra Hasan Paşa’nın bazı tayin ve azillere kalkışması kendisine karşı olan nefreti körükledi. Yeniçeriler Hasan Paşa üzerindeki ısrarlarından vazgeçince azledildi ve Sütlüce’deki bahçesinde öldürüldü. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Köprülü, Orhan F., Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 16, 1997

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun