Yakub Bey

  • Önem : Germiyanoğulları Beyliği’nin kurucusu
  • Ölüm : 1340 civarı
  • Babası : Germiyanlı Kerîmüddin Alişîr

Germiyanlı Kerîmüddin Alişîr’in oğlu olan Yâkub Bey hakkında ilk kayda Ankara Kızılbey Camii minberinin 1299 tarihli kitâbesinde rastlanır. Buradan Selçuklular’a bağlı olarak Ankara’da hüküm sürdüğü, nüfuz alanını Kırşehir’e kadar uzattığı anlaşılır. Muhtemelen 1300’den itibaren bağımsız hareket etmeye başlayan Yâkub Bey devri Germiyanoğulları’nın en parlak dönemidir. XIV. yüzyılın başlarında Osmanlılar hariç, Aydın ve İzmir yörelerine uzanan geniş bir bölgedeki Türk beyleri Germiyanoğulları’na bağlıydı. İbn Fazlullah el-Ömerî, Germiyan hükümdarının Türk meliklerinin en büyüğü olup hepsinin memleketine hükmettiğini, hükümet merkezinin Kütahya olduğunu bildirir. Yâkub Bey zamanında Bizans’tan her yıl vergi ve kıymetli eşyanın geldiği bilinmekle birlikte, Yâkub Bey’in emîrleri, vezirleri, kadıları, hazineleri ve konakları olduğu söylenir. Yâkub Bey, Menderes nehri yakınlarındaki Tripolis şehrini aldıktan sonra Alaşehir’i kuşatınca Bizans imparatoru Küçük Asya’da kalan son arazi parçalarını kurtarmak için teşebbüse geçti ve paralı Katalan kuvvetlerini bu bölgeye yolladı. Bu savaşta Germiyanlılar profesyonel askerler olan Katalanlar karşısında bozguna uğradı. Yâkub Bey, Alaşehir’i ele geçiremeden geri çekildiyse de burayı haraca bağladı.


Mevlânâ’nın torunu Ulu Ârif Çelebi’nin Ladik ziyaretini anlatan Eflâkî, Germiyan Emîri Yâkub’un Ladik civarında ordugâh kurduğunu bildirir. Bu durum Denizli’deki İnançoğulları Beyliği’nin Germiyanlılar’a tâbi olduğu şeklinde yorumlanır. Yâkub Bey, 1314’te Anadolu beyliklerini itaat altına almak için İlhanlı Hükümdarı Olcaytu Han tarafından gönderilen ve Erzincan-Sivas arasında ordugâh kuran Emîr Çoban’ın yanına giderek ona bağlılığını bildirmek zorunda kaldı. İlhanlılar’ın Anadolu valisi Çobanoğlu Timurtaş Karamanoğlu’nu zorla itaat altına alınca Karahisar emîri Yâkub Bey’e sığınıp daha sonra da damadı olarak Germiyanlılar’ın Karahisar valiliğini yapmaya başladı. Yâkub Bey’in bundan sonra kuzeydeki komşusu Osmanlılarla arası açıldı. Osmanlı kaynaklarında yer alan rivayete göre Yâkub Bey’den teşvik gören Çavdar Tatarları, Orhan Gazi’nin Eskişehir’de bulunmasından faydalanarak Osmanlı topraklarına saldırdı, Karacahisar şehrini ve pazarını yağmaladı. Bu olaylar sırasında çıkan savaşta Germiyanlılar yenilgiye uğradı. Kaynaklarda bunların dışında Yâkub Bey hakkında bilgi yoksa da döneminde edebî ve ilmî faaliyetlerin arttığı, Kütahya’nın bir beylik merkezi olarak gelişme gösterdiği belirtilir. 

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Varlık, Mustafa Çetin, Yâkub Bey, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2013, Cilt: 43, syf: 278-279

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun