Yahudi Hristiyanlar

  • Önem : Yahudi kökenli olup Yahudi dinine mensupken Hz. İsa’ya inananların temsil ettiği inanç sistemi

Yahudi-Hristiyan ifadesi, Yahudi kimliklerini muhafaza edip Yahudi dininin kurallarını uygulamanın yanında Hz. Îsâ’yı peygamber, öğretmen veya mesîh olarak kabul eden, gerek Yahudi toplumu gerekse Hristiyan cemaati içinde ayrı bir grup teşkil eden Yahudi kökenli Hristiyanlara verilen addır. Yahudi iken Hristiyanlığı benimseyenlere Yahudi-Hristiyanlar Yahudilerin dışındaki milletlere mensupken Hristiyan olanlara da putperest kökenli Hristiyanlar denilir. Yahudi-Hristiyanlar Îsâ’yı mesîh kabul etmekle Yahudilerden, Yahudi şeriatını uygulamakla da Hristiyanlardan ayrılırlar. Ahd-i Cedîd’de yer almayan Yahudi-Hristiyan tabiri öncelikle, ister Helenistik kültüre mensup diaspora yahudileri ister Kudüs ve Filistin Yahudileri olsun Yahudi kökenli bütün Hristiyanları, daha dar anlamda ise Kudüs ve Filistin cemaatine mensup Hristiyanları ifade eder. Yahudi-Hristiyanlar inanç farklılıkları açısından Ebiyonlar ve Nazarenler diye iki gruba ayrıldı. Ebiyonlar resmî Yahudiliğe karşı çıkıyor, Îsâ’nın ulûhiyyetini, Tanrı’nın oğlu oluşunu reddediyor, fakat onun Mûsâ tarafından müjdelenen mesîh olduğunu kabul ediyorlardı. Ebiyonlar, Pavlus’un görüşlerini reddediyor ve onun Şam yolundaki vizyonunu şeytanî bir halüsinasyon olarak görüyorlardı. Onlar, Pavlus’un şeriatın vaftiz suyu ile ilga edildiği şeklindeki görüşüyle Kudüs cemaati reisi Ya‘kūb’un şeriatın uygulanması yönündeki görüşüne karşı çıkışını da reddediyorlardı. Nazarenler ise Yahudilerden mesîhe inanmakla, Hristiyanlardan da Mûsâ şeriatına bağlılıkla ayrılıyorlardı.

Ya‘kūb’un ölümü Yahudi-Hristiyanların dağılışının ve göçlerinin başlangıcı kabul edilir. Yahudi-Hristiyanlarca Îsâ’dan sonra cemaat başkanı Katolik kilisesince iddia edildiği gibi Petrus değil Îsâ’nın kardeşi Ya‘kūb’dur. Çünkü Petrus, Ya‘kūb’a vaazları ve faaliyetleri hakkında yıllık rapor verirdi. Bu durum Ya‘kūb’un Petrus’un âmiri olduğunu gösterir. Yahudi meclisini takliden kurulan idarî teşkilâtlarına göre bu grubun Ya‘kūb’un başkanlığında yetmiş-yetmiş iki kişilik bir meclisleri vardı ve cemaat işleri burada görüşülürdü. İlk cemaatte Îsâ’nın halefi Petrus veya Pavlus değil Îsâ’nın kardeşi Ya‘kūb’du. Yahudi-Hristiyanlar, Pavlus’un kendini putperestlerin havârisi ilân etmesini de Şam yolundaki vizyonunu da kabul etmezler. Yahudi-hristiyanlarca Îsâ, Mûsâ tarafından müjdelenen onun gibi bir peygamberdi. Her ikisi de mucizeler gösterdi ancak Îsâ bir peygamber olmaktan öte mesîhti. Îsâ vahye muhatap bir insandır, peygamberdir, ancak ona Tanrı’nın oğlu gibi ulûhiyyet isnat etmek şirktir. Yahudi-Hristiyanlar Hz. Îsâ’yı peygamber ve mesîh kabul etmek, onun gibi sünnet olmak, şeriata göre yaşamak suretiyle onun gerçek mesajını temsil ettiler.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Harman, Ömer Faruk, Yahudi Hıristiyanlığı, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2013, c.43, sf. 184-187

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun