Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa

  • Meslek : Osmanlı Sadrazamı
  • Doğum : 1724 - İstanbul
  • Ölüm : 1769

Gayet vakur bir devlet adamı olarak bilinen Mehmet Emin Paşa’nın babası ticaretle uğraşan, yağlıkçı tüccarı Hacı Yûsuf Ağa’dır. Babasının iş gezilerine katılarak Kâbe’yi ziyaret etti ve genç yaşta hacı oldu. Hindistan’a elçi olarak gönderilen maliye tezkirecisi Trabzonlu Sâlim Mehmed Efendi’nin maiyetinde ticaret sebebiyle o tarafları bilen babasıyla birlikte yer aldı. Sâlim Efendi’nin yolda ölmesi üzerine elçilik görevini babası Yûsuf Ağa tamamladı. Dönüş sırasında Cidde’de Mısır’a gitmek üzere babasından ayrıldı, bindiği gemi Kızıldeniz’de battıysa da kendisi kurtuldu. Dönüşünde seyahatiyle ilgili olarak yazdığı takrirlerin beğenilmesinden ötürü Sadâret Mektûbî Kalemi’ne alındı. Hızla yüksek makamlara doğru çıktı. Sadrazam Köse Mustafa Paşa’nın tavsiyesiyle reîsülküttâb oldu. İyi bir eğitim görmüş olması işleri hemen kavrayarak göze girmesini sağladı. Bu sırada devrin padişahı III. Mustafa’nın dikkatini çekti ve vezâretle nişancılığa getirildi.

Henüz daha çocuk yaşlarında olan Şah Sultan’a damad adayı olduğu ilân edildi. Hemen ardından Halep eyaleti haslarına dâhil edildi. Sadrazam Muhsinzâde Mehmed Paşa’nın azli ve yerine Aydın muhassılı Kayserili Hamza Paşa’nın tayini üzerine sadâret kaymakamlığına getirildi. Hamza Paşa’nın, Rusya’ya ilân edilen savaşın yüküyle bunalması ve aklî zafiyetini kaybetmesinden ötürü azledilmesi üzerine sadrazam oldu.  Bu göreve kavuşan Mehmed Emin Paşa savaş halinin uzun sürmeyeceğini, silâhlı çatışmalara dahi gerek kalmadan Ruslar’ın kısa bir zaman içinde barışa yanaşacağını sanmaktaydı. Kendisinin askerî konular ve ordu sevkiyle ilgili herhangi bir bilgisi yoktu. Kaçarak İstanbul’a gelen bir kısım askerin sadrazamı suçlaması İstanbul’da onun aleyhine bir hava yarattı. Bunun üzerine azline karar verildi. Kendisine Mısır’da görev tevcih edildiği bildirilerek Edirne’ye yollandı. Seferin kötü gidişinin suçunu üstüne atmak ve kamuoyunda oluşan kızgınlığı gidermek amacıyla idamı kaçınılmaz görüldüğünden Edirne’de boğularak öldürüldü. Mezarı Edirne’dedir. Mehmed Emin Paşa’nın 10 milyon akçelik muazzam servetine ve mallarına el kondu. Gülşen-i Hayâl adlı bir eser sahibi olan Mehmed Emin Paşa’nın Hindistan seyahatiyle ilgili risâlesi İsmet Miroğlu tarafından yayımlandı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Beydilli, Kemal, Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2003, Cilt: 28, s:464-465

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun