William Ewart Gladstone

William Ewart Gladstone
  • Meslek : Birleşik Krallık başbakanı
  • Doğum : 1809
  • Ölüm : 1898

İngiltere’nin en uzun süre görev yapan başbakanlarından biri olan William Ewart Gladstone, 19. yy.da dört dönem görev yaptı. Viktorya döneminde demokratik kurumları geliştiren liberal bir reformcuydu. İrlandalıların siyasal haklarını arttırmak için çaba gösterdi. Liverpool’da dünyaya gelen Gladstone, Eton v e Oxford’da eğitim gördü. Bu okullar uzun zamandır İngiliz politikacılar yetiştiriyordu. İki dönem başbakanlık yapmış olan muhafazakar lider Benjamin Disraeli ile olan rekabeti çok meşhurdu. Bu iki adam hem kişisel hem de politik nedenlerle birbirlerine karşı düşmanlık besliyorlardı. Disraeli, Gladstone için baş düşmanın diyordu.

Bir dönem iki siyasetçi siyasal anlamda müttefik olmalarına rağmen anlaşamıyorlardı. Gladstone 1859’da ise liberallerin safına geçti. Çok geçmeden parti başkanı oldu. Sonraki yol ise liberaller genel seçimleri kazandılar. Gladstone, Disraeli’nin yerine başbakan oldu. Yeni başbakan ilk dönemde İrlandalı Katoliklerin üzerindeki baskıyı hafifleten yasalar çıkardı. Bir ilkokul sistemi kurdu ve gelir vergilerini düşürdü. 1874 yılında Disraeli onu seçimlerde yendi. Bunda Liberaller’in barların kapanış saatlerini ve bira ile cindeki alkol oranını düzenlemesinin büyük payı vardı. Yenilgisinin ardından Gladstone, Disraeli’ye karşı keskin bir muhalefet yapmaya başladı. Onu Osmanlı İmparatorluğu’nun Bulgaristan’a yaptığı baskıları görmezden gelmekle suçladı. 1880, 1886 ve 1892 yıllarında yapılan seçimlerde tekrar başbakan seçildi. “Büyük Yaşlı Adam” lakaplı Gladstone kariyerinin sonlarında İngiliz liberalizmi ile özdeşleşti. Seksek sekiz yaşında Galler’de ölümünün ardından onun adına bir devlet töreni düzenlendi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun