Vasvar Antlaşması

  • Önem : Osmanlı Devleti’nin Avusturya ile yaptığı barış antlaşması
  • Tarih : 9 Ağustos 1664
  • Yer : Macaristan
  • İmzalayanlar : Simon Reniger-Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa

Osmanlı ve Habsburg imparatorlukları arasında 1663-1664 savaşlarını resmen sona erdiren antlaşma, Osmanlılar’ın Macaristan’daki en geniş sınırlarını belirleyen bir antlaşma niteliğindedir. Antlaşma, metinlerin Habsburg İmparatoru I. Leopold ile Osmanlı Padişahı IV. Mehmed tarafından onaylanmasının ardından Osmanlı ve Avusturya temsilcileri arasında icra edilen bir merasimle resmen yürürlüğe kondu. Vasvar Antlaşması ile sonuçlanan savaşların başlaması Erdel bölgesinde gelişen olaylarla yakından ilgiliydi. Osmanlılar’ın Erdel harekâtı, II. Rákóczi’nin ölümü ve Habsburglar’ın duruma müdahaleleri iki devletin askerî güçlerini karşı karşıya getirdi. Bu esnada İstanbul’daki Habsburg dâimî elçisi vasıtasıyla iki devlet arasında diplomatik adımlar atıldı. I. Leopold, Erdel meselesinin halli için sınır heyetlerinin teşkiline taraftardı. Sınır komisyonunun kurulması kabul edilerek iki taraf arasındaki görüşmeler istilâcı kuvvetlerin Erdel’den çekilmesi, Kanije Kalesi’nin karşısında inşa ettirilen Yenikale’nin yıktırılması hususları etrafında yoğunlaştı.

Kayda değer özelliklerinden biri devletin devamlılığı ilkesini esas alması olan bu antlaşmanın belli başlı maddeleri imzalanmadan iki yıl önce düzenlendi. Şâmîzâde Mehmed Efendi’ye antlaşma metnini gözden geçirmesi tâlimatı verildi. Reîsülküttâb, hazırladığı yeni taslakta 1664’te akdedilecek Vasvar Antlaşması’nın bazı maddelerinin tamamını yazıya döktü. Vasvar Antlaşması’nın ilk üç maddesi Erdel’in hukukî durumu ve ülke sınırlarının yeniden düzenlenmesine ilişkindi. 4 ve 5. maddelere göre Rákóczi ve Kemény aileleri başta olmak üzere hiç kimse Erdel’e dışarıdan karışmayacak, Osmanlı ve Habsburg devletleri birbirlerinin düşmanlarına yardım etmeyecekti. 6. maddede 1664 Temmuz başında Osmanlılarca zapt edilerek yıkılan Yenikale’nin yeniden yaptırılmayacağı karara bağlanıyordu. 7. maddeye göre son yıllarda meydana gelen siyasî kargaşada Habsburg ve Osmanlı tarafına sığınan Erdel asilzadeleri memleketlerine dönerek aile emlâklerine sahip çıkabileceklerdi. 8. maddede I. Leopold’e ülke topraklarını koruyabilmesi için Vág (Váh) nehrinin öte yakasında yeni bir kale yapması için izin veriliyordu. 9. madde Osmanlı-Habsburg sınırlarında çete faaliyetlerinin önlenmesine yönelikti. Sonuncu maddede antlaşmanın yirmi yıl süreyle yürürlükte kalması öngörülüyordu.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kolçak, Özgür, Vasvar Antlaşması, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 42, 2012

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun