Vacidiye Medresesi

Vacidiye Medresesi
  • Yaptıran : Germiyanlı Emîri Mübârizüddin Umur b. Savcı
  • Yer : Kütahya
  • İnşa Tarihi : 14. yüzyılın ilk çeyreği

Kapısı üzerinde yer alan kitâbeye göre 1314 yılında Germiyanlı Emîri Mübârizüddin Umur b. Savcı tarafından yaptırılan medrese kaynaklarda Umur Bey Medresesi, Demirkapı Medresesi, Molla Abdülvâcid Medresesi, Molla Vâcid Camii, Germiyanoğlu Medresesi şeklinde de anılır. Yapı, ismini burada bir süre müderrislik yapan Molla Abdülvâcid’den alır. Tek katlı, iki eyvanlı olup kapalı avlulu medreseler grubuna dâhildir. Yapının devrinde rasathane olarak kullanıldığı hususunda yaygın bir kanaat vardır. Yapının rasathane olarak yapıldığının kanıtı avlunun ve yan odaların üzerini örten kubbelerin açıklıklı oluşu, avlunun ortasındaki kuyu ya da şadırvanın varlığı, geçmişte rasat aletlerinin konulduğu yerlerin tespit edilmesidir. Dıştan tamamen kesme taş kaplı yalın bir mimariye sahip yapıda kuzey cephesinin ortasında dışa taşkın sivri kemerli taçkapı yer alır. Taçkapıdan tromplu kubbeyle örtülü bir mekâna girilir. Burası içteki avluya geniş sivri kemerle bağlanan bir eyvan durumundadır. Giriş eyvanının iki yanında orijinal birer beşik tonozlu dikdörtgen oda yer almakta ve eyvandan odalara bağlantı sonradan açılan kapılarla sağlanırdı. Odalar birer kapı ile kare planlı avluya açılır. Avlunun ortasında bugün modern bir mermer havuz görülür. Eski resimlerden zamanında burada sekizgen bir şadırvan bulunduğu anlaşılır. Avlunun doğusunda birer kapı ile bağlanan beşik tonozlu üç hücre mevcuttur.

Yapının kare şeklindeki avlusunun üstünü Türk üçgenleriyle geçilen çokgen kasnak üzerine oturan taştan bir kubbe örter. Kubbenin ortasında geniş bir açıklık vardır. Orta avlunun güneyinde, zeminden üç basamaklı bir sekiyle yükseltilmiş beşik tonozla örtülü geniş bir sivri kemerle açılan ana eyvan yer alır. Ana eyvanın sağında ve solundaki dikdörtgen mekânlar birer geniş kemerle kareye indirilerek pandantifli, üzeri açıklıklı birer kubbe ile örtülüdür. Dışarıdan çok yalın, süslemesiz bir mimariye sahip yapıda duvarlar sağırdır, eyvan cephesinde iki sıralı pencereler dışında doğu duvarına yalnızca mazgal tipi dört adet pencere vardır. Ana eyvanda, Yıldırım Bayezid zamanında ders veren ve 1434’te ölümünden sonra buraya gömülen Abdülvâcid b. Mehmed’in sandukası bulunur. Müze deposu işleviyle bir süre harap durumda kullanılan yapı onarımın ardından 1965’te arkeolojik, etnografik eserlerin ve çinilerin sergilendiği bir müze halinde ziyarete açıldı. 1999’daki son onarımın ardından yalnızca arkeolojik eserlerin teşhir edildiği Arkeoloji Müzesi’ne dönüştürüldü.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kalfazade, Selda, Vâcidiye Medresesi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2012, Cilt: 42, sf: 409-410

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun