Uzun Hasan

  • Görev : Akkoyunlu hükümdarı (1452-1478)
  • Doğum : Şubat-Mart 1425
  • Ölüm : 1478

Uzun boylu, yakışıklı ve hoşsohbet bir hükümdar olarak tasvir edilen Uzun Hasan on bir yaşında iken sefere çıkan babasının yerine Diyarbakır’da muhafaza ile görevlendirildi. Memlükler’le anlaşan babasının isteğine rağmen Harput’u onlara teslim etmedi. Bu hareketinin tepkiye yol açacağını düşünüp Erzincan hâkimi olan amcası Yâkub Bey’in yanına gitmeye karar verdi. Bir süre Erzincan’da amcası Yâkub Bey’in yanında kaldı. Amcasının hizmetinde zamanla ön plana çıktı ve Yâkub Bey onu Erzincan’ın kuzeyindeki Şiran yöresini yağma eden oğlu Câfer Bey’e karşı gönderdi. Hasan Bey amcasının oğlu Câfer’i yenerek Rum ülkesine gitmeye mecbur bıraktı. Ağabeyi Cihangir ile Kahire’ye giderek amcaları Hamza ile mücadele edebilmek için Sultan Çakmak’tan yardım istedi. Hasan Bey kardeşiyle beraber Mardin yöresini yağmaladı, Ergani’ye akınlarda bulundu.

Akkoyunlular tarihinde önemli bir yere sahip olan Hasan Bey’in ağabeyi Cihangir ile arası açıldı. Cihangir’in Cihan Şah ile barış yapmasına karşı çıkan Hasan Bey onun hizmetinden ayrıldı. Kendi başına hareket ederek Cihan Şah’ın Çağataylılar’la meşgul olmasından faydalandı ve Karakoyunlu topraklarına akınlar yaptı Bu faaliyetler onu Akkoyunlu hânedanının en büyük şahsiyeti durumuna yükseltti. Akkoyunlu tahtını ele geçirdikten sonra ağabeyi Cihangir ile diğer kardeşi Üveys’e kendi hâkimiyetini kabul ettirmek için onlarla mücadele etti. Akkoyunlu Devleti, Karakoyunlu Devleti’nden daha geniş topraklara sahip oldu. Hasan Bey en ciddi rakip olarak Osmanlıları görüyordu. İyice güçlendiğinde Karamanoğulları’na destek çıkarak Osmanlılarla mücadelenin kapılarını araladı. Fâtih Sultan Mehmed büyük bir ordu ile Hasan Bey’in üzerine yürüdü. Hasan Bey’in öncü birlikleri Osmanlı öncü kuvvetlerini yenilgiye uğrattılarsa da asıl savaş Otlukbeli’nde Başkent sahrasında cereyan etti. Hasan Bey ağır bir bozguna uğradı. Osmanlılar’ın savaşı kazanmasında ateşli silâhların büyük rolü oldu. Osmanlılar karşısında uğradığı yenilgi ona büyük itibar kaybettirdi. Giderek devlet işlerinden uzaklaştı. Dördüncü kez çıktığı Gürcistan seferinden hasta olarak döndü ve vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sümer, Faruk, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 42, 2012

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun