Umuroğulları

  • Önem : Kuzeybatı Anadolu'da faaliyet gösteren beylik soyu

XIII.yüzyıl sonlarında Anadolu’da ortaya çıkan çok sayıda Türk beylikleri arasında Umuroğulları Beyliği adıyla tanımlanan bir beylik de bulunmaktaydı. Beyliğin tarihi öteki birçok kısa ömürlü beylikler gibi karanlıkta kalmış ve hatta kaynaklarda açık bir şekilde Umuroğulları Beyliği tanımı da yer almamıştır. Çağdaş Bizans tarihçileri Pachymeres ve N. Gregoras’ın eserlerinde Amourios ve oğullarının faaliyetleri hakkında geniş bilgi edinilirken, Amourios’un Türkçe Umur (ya da Emir) olabileceğinden hareketle bu beyliğin adını sadece Umur Beyliği veya Umuroğulları Beyliği şeklinde tanımlanması uygun görülmüştür. Bunun yanı sıra beyliğin Candaroğullarının Kastamonu’yu ele geçirmesinden sonra, bu bölgenin sahibi olan Çobanoğulları Beyliği’nin Bolu, Gerede ve Göynük civarında kısa bir süre hüküm sürmüş bir kolu olduğu düşünülmektedir. Umuroğulları Beyliği hakkında en geniş bilgilere çağdaş Bizanslı tarihçi Pachymeres’in eseriyle ulaşmaktayız. O, Bizans İmparatoru II. Andronikos’un 1302 yılında bir taraftan Amourio, bir taraftan Laminse ve öte yandan Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman’ın saldırılarıyla zor duruma düştüğünü kaydederken, ilk defa Amourio’dan (Umur Bey) bahsetmektedir. Araştırmacılara göre Türkçesi Umur veya Emir olan Amourio, Çobanoğullarından Muzaffereddin Yavlak Arslan’dır. Ancak bu görüş üzerine muhalefet mevcuttur.

Bazı kaynaklarda Umur Bey’in Ali ve Nasreddin adında iki oğlu olduğu belirtilmektedir. Muzafferüddin Yavlak Arslan ile Umur Bey'in aynı şahsiyet olduğunu söyleyenler, Nasreddin'in Yavlak Arslan'ın oğlu olup, Çobanoğullarının son beyi olan Emir Mahmud'un lakabı olduğunu ileri sürmektedirler. Keza, Zachariadou da Nasreddin'in Mahmud'un lakabı olduğunu ve hatta onun birkaç yıl İstanbul'da rehin kaldığını söylemektedir. Tarihçi Wittek ise, yine bir başka Bizans kaynağında Umur'un, Hasan ve Mehmed adlı iki oğlundan bahsedildiğini ancak bunun kabul edilemeyeceğini, bu isimleri müverrihin kendisinin eklediğini söylemektedir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kenan Ziya Taş, Kuzeybatı Anadolu’da Az Bilinen Bir Beylik: Umuroğulları, XII. Tarih Kongresi, Cilt.2, S.595-603,1994, Ankara

Zerrin Günal Öden, Umuroğulları Hakkında Bazı Görüşler, XII. Tarih Kongresi, Cilt.2 S.589-594, 1994, Ankara

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun