Türk Dİl Kurumu

Türk Dİl Kurumu
  • Önem : Türk dili üzerine çalışmalar yapan kurum
  • Kuruluş Tarihi : 12 Temmuz 1932

Türk dilini incelemek ve Türkçe’yi geliştirmek amacıyla Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle kurulan Türk Dil Kurumu, günümüzde halen daha Türk dili üzerindeki çalışmalarını sürdürmektedir. Kurucu üyeleri arasında Samih Rıfat başkanlığında, Ruşen Eşref, Celal Sahir ve Yakup Kadri’nin bulunduğu Türk Dili Tektik Cemiyeti’nin devamı olan kurum, dil konusunda yapılacak çalışmaları belirlemek ve yöntemi tartışmak için M. Kemal Atatük’ün talimatıyla Dolmabahçe Sarayı’nda toplanan I. Türk Dil Kurultayı’yla kurumun çalışma çerçevesi şekillendi. 1934 yılında yapılan 2. Kurultayda ise kurumun adı önce Türk Dil Araştırma Kurumu’na daha sonra ise bugünkü adıyla Türk Dil Kurumu’na dönüştürüldü. Bu ad, 1936 yılında toplanan III. Türk Dil Kurultayı’nda kabul edilen ana nizamnâmenin 1. maddesinde yer alarak resmileşti. Kurum halk ile aydınlar arasında kullanılan nitelik bakımından iki dilin varlığına halkçılık ilkesi gereği son verme amacındadır. İlk dönemleri itibariyle, konuşma ve yazı dilinde kullanılan Arapça, Farsça sözlerin yerine Türkçe karşılıkların bulunması için halk ağzından derleme, tarihî metinlerden tarama yapma, Türkiye dışındaki Türk topluluklarının söz varlığını araştırma, Türkçe kök ve gövdelerden yeni kelime türetme çalışmaları yürütüldü.

Son yıllarda Türk diliyle ilgili eserlerin yayımına ağırlık verilen kurumda terimler konusunda ilgili dallardaki bilim adamlarından oluşturulan çalışma gruplarıyla terim sözlükleri hazırlama yoluna gidildi. Bir bilim kurumuna dönüşen Türk Dil Kurumu, üniversitelerdeki öğretim üyelerinin Türkçe’nin çeşitli alanlarında yürüttükleri çalışmaları sayısı 1000’i aşan yayınlara dönüştürdü. Türk Dili, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi adıyla üç süreli yayın çıkararak son yıllarda gerçekleştirdiği projelerle bütün sözlüklerini, Yazım Kılavuzu’nu ve diğer başvuru kaynaklarını www.tdk.org.tr adresindeki sitesine, hatta mobil telefon (gsm) cihazlarına taşıyarak Türk diliyle ilgili etkin bir kurum olma özelliğini kazandı. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Şükrü Haluk Akalın, Türk Dil Kurumu, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.41, 2012

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun