Topal Recep Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Ölüm : 18 Mayıs 1632

Osmanlı kaynaklarında kibirli, hilekâr, ikiyüzlü olarak tanımlanan Receb Paşa Enderûn-ı Hümayun’da yetişti. İlk görevi bostancıbaşılıktı. I. Ahmed döneminden itibaren saray çevrelerinde tanınmış bir şahsiyetti. Bostancıbaşılığı sırasında nikris hastalığı yüzünden emekliye ayrıldı. Topal lakabını da bu hastalığı sonucunda edindi. II. Osman’ın güvendiği adamlardan biri oldu. Karadeniz donanması kaptanlığı görevinde bulundu. IV. Murad ve saray çevrelerinde itibarı hayli artan Receb Paşa giderek merkezdeki iktidar oyunlarının önemli bir aktörü haline geldi. IV. Murad’ın henüz duruma tam hâkim olamadığı bu dönemde saltanat nâibi gibi hareket eden kayınvalidesi Kösem Sultan’la daha da yakınlaştı. Kazandığı başarının kendisine vezîriâzamlık yolunu açacağı düşüncesiyle harekete geçti. İlk hedefi İstanbul kaymakamı olan Gürcü Mehmed Paşa oldu. Kapıkulu zorbalarıyla gizlice iş birliği içine girdi, Gürcü Mehmed Paşa’nın katlini sağlamaya çalıştı. Ondan boşalan kaymakamlık görevine Receb Paşa tayin edildi. Receb Paşa kendini bir bakıma padişahın yeni gözde adamı olarak görüyordu.

Kendine yakın kimseleri önemli görevlere getirmeye çalışan Receb Paşa kaymakamlığı sırasında yabancı elçilerle diplomatik görüşmeler yaptı. Yeniçeri ve sipahi zorbalarıyla yakın temas içinde oldu. Ahîzâde Hüseyin Efendi şeyhülislâm oldu, ancak padişahın işleri kendi eline alma yolundaki teşebbüsleri Receb Paşa için sonun başlangıcını oluşturdu. IV. Murad, âsi zorbalara dayanan Receb Paşa’ya karşı kendisine sadık adamlarıyla yeni bir cephe meydana getirdi. Önce âsilerin isyanına sebep olan Hüsrev Paşa’yı idam ettirdi; fakat onun idam haberi üzerine Receb Paşa’nın tahrikiyle yeni bir hareketlenme baş gösterdi. Zorbalar yeniden harekete geçerek saraya geldi. Bu defa istekleri padişahın en sevdiği yakın adamlarıydı. Mûsâ Çelebi’yi âsilere teslim etmek istemeyen padişahı Receb Paşa ikna etmeye çalıştı. Mûsâ Çelebi’yi kurtaracağını söyleyip kendi sarayına getirtti ve onu âsilere teslim etmeyeceklerine dair padişaha söz verdi. Fakat buna rağmen Mûsâ Çelebi’nin katledilmesini sağladı. Bu gelişme üzerine IV. Murad, Receb Paşa’yı ortadan kaldırmak için fırsat kollamaya başladı.  Divandan sonra padişahın huzuruna çıkan Receb Paşa ansızın cellâtlarla karşılaştı ve orada boğduruldu.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Emecen, Feridun, Türkiye diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt Ek 2, 2016

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun