Thomas Edward Lawrence

Thomas Edward Lawrence
  • Meslek : İngiliz arkeolog, ajan
  • Doğum : 16 Ağustos 1888 - Tremadoc, Birleşik Krallık
  • Ölüm : 19 Mayıs 1935 - Birleşik Krallık

Osmanlı İmparatorluğuna karşı İngilizlerin desteği ile planlanan Arap ayaklanmasında önemli rolü oynayan Lawrence İngiltere'nin Kuzey Galler bölgesinde evlilik dışı bir çocuk olarak dünyaya geldi. Araplara olan ilgisi ve onları daha yakından tanıma isteği sebebiyle pek çok kez Arap coğrafyasında bulundu. Arkeoloji kazılarına katılmak amacıyla 1911’de Trablus’a gitti ve kazıların sona ermesinin ardından çoğu kez Arap yiyecekleri yiyip Arap kıyafetleri giyen aşiretlerin arasında yaşamaya başladı. Araplar arasında onlardan biri gibi yaşaması onun Arabistanlı Lawrence lakabı ile anılmasına neden oldu. Lawrence turistten ziyade bir yerli gibi hareket etti, Arap topraklarındaki bu ilk tecrübesinin ardından Trablusşam’a yöneldi. Oradan Lazkiye, Antakya, Halep ve Urfa’ya gitti. Daha sonra Şam’a geçti. Şam’ın İngilizlerin eline geçmesi üzerine Londra’ya dönen Lawrence, burada Şerîf Hüseyin’in oğulları yönetiminde üç Arap devletinin kurulması için faaliyet gösterdi. Bu sırada İngiltere’ye giden Şerîf Faysal’a danışmanlık yaptı, Siyonistlerle onun arasında ara buluculuk girişimlerinde bulundu. Siyonist hareketin, komşuları Arapların hayat seviyesini yükselteceğini savundu. Faysal’ın Paris Barış Konferansı’na girebilmesi için çalıştı, ancak hiçbir girişiminde başarılı olamadı.

İngilizlerin büyük savaş kahramanı olarak bilinen Lawrence albay rütbesine kadar yükseldi fakat İngiliz istihbaratının artık onu devre dışı bırakmaya başlaması üzerine 1922’de albay rütbesini terk edip kimliğini gizleyerek Ross adıyla hava kuvvetlerine girdi. 1927-1930 yılları arasında Hindistan’da çalıştı, burada kendisine verilen görevler tamamen masa başı işlerdi.  Her fırsatta anılarını yazmaya çalışan Lawrence’in tanınmasını sağlayan eseri Seven Pillars of Wisdom adıyla yayımladığı hatıratıdır. Hatıralarını 1919’da kaleme almaya başlamış, ancak İngiliz istihbaratının istekleri üzerine yaşadığı bütün olayları anlatamadığı düşünülmektedir. 1935 Şubatında emekliye ayrılan Lawrence kullandığı motosikletle kaza yaparak vefat etti. Kaza sonucu hayatını kaybeden Lawrence’ın ölümünün kazadan ziyade suikast olabileceği de tahmin edilmektedir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Koloğlu, Orhan, “Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi”, cilt 27, 2003

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun