Theobald Wolfe Tone

  • Önem : İrlandalı devrimci
  • Doğum : 1763
  • Ölüm : 1798

İrlanda Devrimi’nin liderlerinden biri olan İrlandalı devrimci Theobald Wolfe Tone, başarısız olmasına rağmen yaktığı ateş bir yüzyıl sürecek ve 1921 yılında İrlanda’nın Büyük Britanya’dan ayrılışı ile son bulacak bir dizi politik hareketin fitilini ateşledi. Bir araba imalatçısının oğlu olarak Dublin’de dünyaya gelen Tone, Trinity Koleji’nde hukuk okudu. Londra’da kısa bir süre avukatlık yaptıktan sonra 1790’ların başında politikaya atılarak Katoliklerin yurttaşlık hakkının tanınması için mücadele verdi. Tone’nin radikalizmi, Fransız ve Amerikan devrimlerinden etkilenmişti. Özellikle sıkça okuduğu ve alıntılar yaptığı Thomas Paine’den ilhan alıyordu.

Tone’un İrlanda’nın bağımsızlığına yaptığı katkılar, sonraki liderlerden farklı olarak onun Protestan olduğu düşünülürse de daha da anlamlı bir hale gelmektedir. İrlanda’nın bağımsızlığını, demokrasiye olan inancı nedeniyle destekledi. Onun hayali mezhepler arasından bölünmemiş özgür bir İrlanda yaratmaktı. 1791 yılında “Birleşik İrlandalılar Topluluğu”nun kurucularından biri oldu. Bu yeraltı topluluğu, kısa sürede yüzbinleri etrafında topladı. İngilizler 1794 yılında grubu hedef aldılar. Sonraki yıl Tone sürgüne gönderildi. Diğer İrlandalı mültecilerle birlikte Fransa’ya gitti. Bu mülteci topluluğu bir isyan başlatabilmek için uzun planlar yaptılar. Beklenen ayaklanma 24 Mayıs 1798 tarihinde başladı. Ne var ki isyan kısa sürede bastırıldı. İngilizler tarafından yakalanan Tone askeri mahkemede yargılandı ve idama mahkum edildi. İdamı beklediği sırada ise intihar etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun