Tercüman-ı Hakikat

Tercüman-ı Hakikat
  • Tanım : Türk basın tarihinin en uzun süreli yayınlanan gazetelerinden
  • Kurucusu : Ahmed Midhat Efendi
  • Kuruluş : 27 Haziran 1878
  • Kapanış : 12 Ocak 1924

Ahmed Midhat Efendi tarafından çıkartılan ve Türk basınının en uzun ömürlü gazetelerinden olan Tecüman-ı Hakikat’ın ilk kurucusu Mehmed Cevdet diye bilinse de gazeteyi kurup yöneten Ahmet Mithat’tır. İlk nüshası 27 Haziran 1878'de yayınlanan gazete 34 yıl kesintisiz devam ederek tespit edilen son sayısını 12 Ocak 1924 tarihinde çıkarttı. Kuruluş sürecinde Vahid, İbrahim, Manas ve Mehmed Ali Bey gibi isimler yer aldı. Gelişmekte olan Türk basını adına okul niteliği gören gazete bu misyonunun yanı sıra topluma okuma alışkanlığı kazandırma, bilgiyi halka ulaştırma gibi misyonlar edindi. Siyasi iradeyle(II. Abdülhamid dönemi) örtüşen bu düşünce ve amaç birlikteliği gazeteye maddi ve manevi desteği de beraberinde getirdi. Bunun yanında zamanın genç kalemlerine kapı açan gazete, onların gelişmesine yardımcı oldu. Bu ocağın eğitiminden geçenler arasında özellikle Ahmed Rasim’i, İkdamcı Ahmed Cevdet ile Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı belirtmek gerekir. Bununla birlikte Halide Edip Adıvar ile Nigâr Hanım gibi önemli kadın figürler de gazetede yazı yazdı.

İçeriklerinde Batı dünyasında bilim, fen ve sanayi alanındaki gelişmelerle ilgili bilgiler aktaran gazete romantizm, natüralizm, realizm gibi sanat akımlarından okuyucularını haberdar etmeye çalıştı. Zamanın siyasi şartlarının etkisiyle kendi politikasından uzaklaşan gazete, 1908 inkılabıyla gelen hareketli ortamda tarafsız görünmesine rağmen İttihat ve Terakki karşıtı bir politika izler ve bu partinin yandaşlarıyla şiddetli tartışmalara girer. Tartışmalar sadece gazetenin itibarını sarsmakla kalmaz, Ahmed Midhat’ın zihinlerde yer eden ve saygı duyulan portresini de zedeler. Ahmed Midhat’ın ölümünü izleyen yıllarda el değiştirip Ağaoğlu Ahmet’in başyazarlığında İttihat ve Terakki’yi destekleyen bir çizgide yoluna devam etti. Mütareke yıllarında Peyami Safa ve Ethem İzzet Benice gibi isimler yazılarıyla katıldı. Milli Mücadele’yi destekleyen bir politika takip edildi. Eski seviyesini hiçbir zaman yakalayamayan gazete Cumhuriyet’in ilânından sonra bir süre daha çıkarak 1924 yılı Ocak ayında kapandı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Mehmet Tekin, Tercüma-ı Hakikat, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt. 40, 2012

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun