Teodor Kasap

  • Meslek : Gazeteci, yazar, çevirmen
  • Doğum : 10 Kasım 1835 - Kayseri
  • Ölüm : 5 Haziran 1897 - İstanbul
  • Çıkardığı başlıca yayınlar : Diyojen, Hayal

Rum kökenli gazeteci Teodor Kasap Kayseri Tavlasun’da dünyaya geldi. Kayseri’nin ünlü Kasapoğulları ailesine mensup olan Teodor Kasap, henüz on üç yaşında babasını kaybetmesi üzerine İstanbul’a yerleşti. İstanbul’a gelmesinin ardından Kapalı Çarşı civarındaki bir kumaşçı dükkânında çıraklık yapmaya başladı. Aynı zamanda Kuruçeşme Rum Mektebi’ne giden Kasap, kendi çabalarıyla Fransızca öğrendi. Kırım Harbi’nden dönen ve levazım subay olan biriyle alışveriş sırasında tanıştı. Bu subay Teodor Kasap’ın Fransızca çalıştığını görünce eğitim görmesi için yanında Fransa’ya götürdü. Fransa’da bulunduğu dönemde Alexandre Dumas Pere’nin özel sekreterliğini yapan Kasap, 1870 yılında İstanbul’a döndü ve Rum Mektebi’nde Fransızca dersleri vermeye başladı. Çalıştığı okulda tanıştığı Luliya adlı bir kadınla evlendi.

Gazetecilik mesleğine hayatını adayan Teodor Kasap, Osmanlı basınının ilk mizah dergisi olan Diyojen’i çıkartarak bir ilke imza attı. Diyojen’in kapatılması üzerine yeni bir dilekçe vererek Hayal’i çıkartmaya başladı. Burada yazdığı yazılarda mebus olma arzusu göze çarpmaktadır. Teodor Kasap, elleri zincirle bağlı Karagöz’ün “Kanun dairesinde serbestî” altyazılı Kanun-i Esasi’nin 12. Maddesinde mizah yoluyla imada bulundu ve bunun üzerine hakkında dava açıldı. Görülen dava sonucunda üç yıl hapisle cezalandırıldı. Teodor Kasap, Türkçe konuşup, Türkçe yazamama gibi farklı bir özelliğe sahipti. Bu nedenle yazılarına ve çevirilerine avukat yeğeni Lazaridis ile yakın dostu Fehmi yardımcı oluyordu, Türkçe yazmayı ancak hapishane günlerinde öğrenebildi. Tahliye edilmesinin ardından II. Abdülhamid, kendi fikirlerini duyurmak üzere Teodor Kasap’a günlük gazete çıkarması karşılığında para vermeyi düşünüyordu. Ancak Kasap, kılık değiştirip Fransa’ya kaçtı. Fransa’da yaptığı yayınlarda Abdülhamid’i sert dille eleştirdi. Bunun üzerine sultan tarafından kaçak ilan edildi. Affa uğramasının ardından İstanbul’a döndü ve saray kütüphanesine alınarak, sultan için roman çevirilerinde bulundu. 1897 yılında ise İstanbul’da vefat etti.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Turgut Kut, Teodor Kasap, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2011, cilt.40, sf.473-475

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun