Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Doğum : Tekirdağ
  • Ölüm : Ocak 1690

Yumuşak huylu, lâubalimeşrep, kalenderîmeşrep, dünya ve âhiretten gafil, fakat cömert biri olarak nitelenen Bekri Mustafa Paşa küçük yaşlarda Yeniçeri Ocağı’na girdi, burada Bektaş Ağa’nın hazinedarlığını yaptı. Ardından sırasıyla çorbacılık, muhzırbaşılık, seksoncubaşılık, zağarcıbaşılık, kethüdâ beyliği, sekbanbaşılık gibi görevlerde bulundu. Yeniçeri ağalığına getirildi. İki yıl sonra kendisine vezirlik pâyesi verildi. Bu görevi esnasında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Avusturya seferi için ileri sürdüğü gerekçeleri destekledi ve bu hususta yeniçerileri hazırladı, onları sefer konusunda heveslendirdi. Halep eyaleti pâyesiyle Avusturya cephesi serdarlığına tayin edilen Mustafa Paşa’nın ilk hedefi Budin yakınlarındaki Estergon’u geri almaktı. Mustafa Paşa, Habsburg birliklerine karşı başarılı olamadı. Kendisine takviye kuvvetleri yollandı ve Budin’in kuşatmadan kurtarılması istendi, aksi takdirde katledileceği bildirildi. Bu kesin emir üzerine İstolni Belgrad’a ve Dalderesi’ne ulaştı. Gerek kaledekilerin direnişi, gerekse Mustafa Paşa’nın baskıları Habsburg ordusunun geri çekilmesini sağladı. Buna rağmen cephede başarısız sayılıp serdarlık görevinden alındı, vezirliği de kaldırılarak Kanije muhafazasına tayin edildi.

Eğlence ve safahat düşkünlüğü ile de tanınan Sadrazam Mustafa Paşa gerek yeniçeri ağalıkları gerek Macaristan serdarlığı gerekse vezîriâzamlığı esnasında önemli bir başarı elde edemedi. Macar Prensi İmre Tököli’yi Sofya’ya getirtip öldürme planı başarısızlıkla sonuçlandı. Mustafa Paşa’nın sadrazamlığı dönemindeki bir başka icraatı, Venedik işgaline karşı Mora Rumları’nı ayaklandırmak için yirmi yıldan beri Galata zindanında mahpus tutulan Rum beylerinden Limbraki’yi serbest bırakıp Mora beyi yapmasıydı. Fakat bundan da bir netice çıkmadı. Eğlenceye düşkünlüğü sebebiyle “Bekrî” sıfatıyla anılan Mustafa Paşa’nın önemli icraatlarından bir başkası da malî sıkıntıları gidermek amacıyla şarap eminliği ihdas etmesiydi. Ayrıca yine devlete gelir sağlamak amacıyla resm-i duhân ve imdâdiyye adıyla bilinen vergiler de onun sadrazamlığı döneminde devreye sokuldu. Çok cepheli savaşlar için yeni asker kaynakları aranırken İstanbul’dan da hâne başına bir levent alınmasına dair ferman çıkarılması, Yeğen Osman örneği dikkate alınarak Anadolu’da sarıca-sekban adıyla türedi alınmasının yasaklanması da yine bu dönemde oldu.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt Ek 2, 2016

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun