Tayyar Mehmed Paşa

  • Görev : Osmanlı Sadrazamı
  • Ölüm : 1638

Doğru düşünceli, tedbirli, edepli, dürüst, vakur ve kahraman biri olarak nitelenen Osmanlı sadrazamı Tayyar Mehmed Paşa askerî harekâtta hızlı hareketinden dolayı Tayyar lakabıyla anılırdı. Eski Bağdat valilerinden Uçar Mustafa Paşa’nın oğlu olan Mehmed Paşa, babası Bağdat beylerbeyi iken kendisi Musul beyi idi. II. Osman’ın Lehistan seferinde gösterdiği yararlıktan dolayı Halep valiliğine tayin edildi. Ertesi yıl Sivas beylerbeyi oldu. O sıralarda Erzurum Beylerbeyi Abaza Paşa, ayaklandı ve yeniçerileri katlederek topladığı sekbanlarla Sivas’ı işgal etti. Sivas’ı Abaza’dan kurtaran Tayyar Mehmed Paşa bu âsiden kaçanları da yanına aldı. Durumu öğrenen Abaza tekrar Sivas’a hareket etti. Tayyar Mehmed onu hediyelerle karşıladı ve kendisiyle birlikte olduğuna inandırdı. Abaza’nın ordugâhında Tayyar Paşa’nın gece baskını yapacağı sesleri yükselince Abaza ve adamları şehre hücuma kalkıştı. Tayyar Mehmed Paşa ortalığı yatıştırmak için tek başına Abaza’nın otağına gitti. Abaza Paşa, Tayyar Paşa’yı zincire vurdurdu ve Mehmed Paşa’nın ikna edici sözleri üzerine serbest bıraktı. Tayyar Mehmed Paşa, daha sonra Kayseri civarında yapılan savaşta Abaza’ya karşı hükümet kuvvetlerinin galip gelmesini sağladı.

Çeşitli beylerbeyliği görevlerinin ardında ikinci defa Diyarbekir valiliğine tayin edilen Tayyar Mehmed Paşa bu görevde iken Musul surlarını tahkim ettirdi. Safevîler’in Revan’ı işgal etmeleri üzerine Bitlis’e giderek orada asker toplamaya çalıştı. Tayyar Mehmed Paşa, IV. Murad’ın bizzat katıldığı Bağdat seferine Diyarbekir beylerbeyi ve Musul muhafızı olarak katıldı. Sadrazam Bayram Paşa’nın sefer esnasında vefatı üzerine veziriazamlığa getirildi. Toplanan savaş meclisinde kuşatmanın hemen başlatılmasına karar verildi. Kuşatmanın son günlerinde IV. Murad’ın yürüyüşe niçin geçilmediğini sorması üzerine sadrazam padişahtan sabretmesini talep etti. Şehrin yakında fethedileceğini ve aceleyle askeri kırdırmak istemediğini söyledi. Padişah tekrar öfkelenince de kulelere genel hücum emri verdi.  Bazısını ele geçirdi. Elinde kılıçla serdengeçtilerin önünde kulelerde yürürken isabet eden kurşunla şehit oldu. Dört aya yakın bir süre sadrazamlık yapan Tayyar Mehmed Paşa’nın ölümüne çok üzülen IV. Murad’ın, “Ah Tayyar! Bağdat gibi 100 kaleye değerdin. Allah taksiratını af ve cennette ruhunu nura garkeyleye!” dediği nakledilir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Tayyar Mehmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, Cilt: EK-2,sf: 592-593

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun