Tarık Zafer Tunaya

Tarık Zafer Tunaya
  • Meslek : Anayasa hukukçusu ve yazar
  • Doğum : 7 Şubat 1916- İstanbul
  • Ölüm : 29 Ocak 1991-İstanbul

Son derece önemli tezleri kaleme alarak ilme katkı sağlamış olan Tarık Zafer Tunaya, Saint Bénoit Lisesi’nin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Aynı fakültenin Esas Teşkilât Hukuku Kürsüsü’nde asistanlık yaptı. Doktora tezini Maurice Hauriou’nun “müessese kuramı”na dayandırarak Müessese Teorisinde Fikir Unsuru ve Bazı Hususiyetleri başlığı ile hazırladı. En önemli eseri olan Türkiye’de Siyasi Partiler dahil Osmanlı siyasî düşüncesi ve örgütlenmeleri üzerine kaleme aldığı bütün eserleri bu kuramın derin izlerini taşıdı. Tunaya’nın anılan kitabı, söz konusu kuramın Türk tarihine uygulanmasının en güzel örneği olmasının yanında son dönem Osmanlı ve Cumhuriyet siyasî partileri hakkında bilgi veren temel bir eserdi ve literatürde en çok atıfta bulunulan çalışmalardandır. Doktorasını tamamladıktan sonra kadrosu Umumi Amme Hukuku Kürsüsü’ne nakledildi. Âmme Hukukumuz Bakımından İkinci Meşrutiyet’in Fikir Cereyanları başlıklı doçentlik tezini hazırladı ve 1950’de doçent oldu. Doçentlik çalışması, Peyami Safa’nın Türk İnkılâbına Bakışlar adlı kitabının ardından yaygın biçimde tartışılmaya başlanan, 1908 sonrası Osmanlı düşünce tarihi konusunda kaleme alınmış ilk kapsamlı çalışmaydı.

Osmanlı siyasi hayatıyla ilgili yaptığı çalışmalar ile ilme katkı sağlayan Tunaya’nın askerlik hizmetinin ardından kadrosu Esas Teşkilât Hukuku Kürsüsü’ne nakledildi. Yurt dışında ve özellikle Amerika’da çeşitli araştırmalarda bulundu. Daha sonra profesörlüğe yükseldi. Millî Birlik Komitesi tarafından Anayasa Hazırlama Komisyonu üyeliğine getirilen Tunaya, Sıddık Sami Onar’la düştüğü anlaşmazlık yüzünden görevden alındı. Aynı yıl üniversiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesine dahil edildi. Aralık ayında kurucu meclise İstanbul temsilcisi olarak girdi. Devrim ocakları genel başkanlığı, 1968-1969 yıllarında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve 1979-1983 yıllarında kurucularından olduğu Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığı yaptı. Emekli olduktan sonra daha önce yayımlanmış çalışmaları üzerine araştırmalarını devam ettirdi. Siyasi Müesseseler ve Anayasa Hukuku başlıklı çalışması hukuk fakültelerinde ders kitabı olarak okutuldu.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Hanioğlu, M. Şükrü, Tarık Zafer Tunaya, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2012, c.41, sf.377-378

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun