Taksim Cumhuriyet Anıtı

Taksim Cumhuriyet Anıtı
  • Yapım yılı : 1928
  • Mimarı : Pietro Canonica

Heykel Cumuriyet döneminde bizde anıt olarak karşımıza çıkar. Anıt heykeller şehir içinde kamuya açık alanda bir olayın yahut bir şahsın anısını canlı tutmak amacıyla yapılırdı. Toplumsal ve siyasal olaylar anıt heykellerin biçimine de yansır.

O dönemde Türk heykeltraşlar yeterli düzeyde yetişmediği için heykeller genellikle yabancı sanatçılara yaptırılırdı. Taksim anıtı da bunlardan biri olup, devlet eliyle sanatçı Pietro Canonica’ya bu görev verilmiştir. Anıt, 1928 yılında tamamlanmış ve bu yılın 8 Ağustos’un da meydana yerleştirilmiştir. Yapımı 2.5 yıl süren anıtın maliyeti için ise halktan para toplanmıştır. Roma’da yapılan anıt, İstanbul’a bir gemi ile getirilmiştir. Anıtın kaide düzeni ve çevre planlamasını ise mimar Giulio Mongeri yapmıştır. Bu anıtın en önemli özelliklerinden biri, buraya yerleştirildikten sonra bir meydan düzenlemesine gidilmesidir. Yeni Türkiye’nin yeni düzenini ifade eden bu anıt, bugünde canlılığını korumaktadır. İstanbul’un sembollerinden ve halkın toplanma yerlerinden biridir.

Mimari Özellikleri

84 ton ağırlığında olan anıtın, sadece kaide yüksekliği 11 metredir. Taş ve bronz kullanılarak yapılmıştır. Anıtın dört yüzünde de figüratif anlatım egemendir. Ulusal mimarlığın ve İtalyan sanatının etkileri okunan anıttın bir yüzü Kurtuluş Savaş’ını diğer bir yüzü ise Cumhuriyet Türkiye’sini simgelemektedir.Dört yüzünde sivri kemerlerle hareketlendirilen, nişlerin bulunduğı dikdörtgen bir planla yapılmıştır. Nişler içinde yerleştirilen figürler dinamizm ve canlılık hissi vermektedir. Kurtuluş Savaşı’nı simgeleyen yüzde halk, askerler, kumandanlar, Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte önemli paşalar işlenmişken; Cumhuriyeti simgeleyen yüzde Cumhurbaşkanı sıfatıyla Mustafa Kemal Atatürk, Meclis üyeleri, halk ve öğrenciler işlenmiştir. Kalan diğer iki cephede ise sancak tutan kahramanlar, savaşa katkılarından dolayı Türk kadınları başarılı bir şekilde anlatılmıştır. Yüzleri peçeli kadınlar Osmanlı kadınını, yüzleri açık kadınlar ise yeni Türkiye’yi ifade etmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sözen, Metin, Türklerde Anıt, 1973

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, Taksim Meydan Düzenlemesi, 2007

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun