Tadeusz Kosciuszko

  • Önem : Amerikan Devrimi’nde ve Polonya’nın Ruslara karşı ayaklanmasında önemli rol oynayan asker
  • Doğum : 1746
  • Ölüm : 1817

Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszko, Polonya, Litvanya ve Beyaz Rusya ulusal kahramanı Kościuszko Ayaklanması'nın lideridir. İki kıtada ulusal bir kahraman olarak görülen Kosciuszko Amerikan Devrimi’nde de general olarak hizmet verdi. Daha sonra ise memleketi Polonya’da Rusya’ya karşı bir ayaklanma başlattı. Koyu bir idealist olan Kosciuszko, her iki ülkede de devrimci hareketi yönlendiren, Aydınlanma Çağı’nın demokrasi ve bağımsızlık ideallerini benimsetti. Günümüz Belarus’unda küçük bir köyde dünyaya gelen Kosciuszko, askeri akademiye yazıldı. Buradaki derslerinde üstün başarı gösterdi ve resim çalışıp askeri taktikler üzerinde ders alacağı Paris’e gitmek için burs kazandı. Amerikan Devrimi başladığı sıralarda Amerika’nın Fransa elçisi Benjamin Franklin Kosciuszko’yu Anayurt Ordusu’na katılmaya davet etti.

Kosciuszko’nun askeri taktikler ve askeri mühendislik konusundaki ustalığı onun eğitimsiz koloni milislerinden düzenli ordu yaratmakla görevli olan Georger Washington için vazgeçilmez bir değer kılıyordu. Kosciuszko, Pensilvanya ve New York’ta kaleler tasarlayıp yapılmasına yardım etti. West Point’teki savunmaya liderlik yaptı. 1783 yılında kongre onu tuğgeneral rütbesine çıkardı. Ertesi yıl Polonya’ya döndü. 1789 yılında Polonya ordusuna katılmasına izin verilene kadar beş yıl boyunca yoksulluk içinde yaşadı. Askeri açıdan zayıf olan Polonya istikrarsız bir pozisyondaydı. Ülkenin sadece küçük bir bölümü yabancı egemenliğine girmemişti. Kosciuszko, Polonya’nın bağımsızlığı umuduyla iki yıl sonra Ruslara karşı bir isyan başlattı ancak isyan kısa sürdü. Lideri 1794 yılında yakalandı. Çar affedene kadar zindanda kaldı. Ardından ABD ve Fransa’ya sürgüne gönderildi. Ruslara karşı yeni bir başlatma çabaları sonuç vermedi.  Yetmiş bir yaşında İsviçre’de öldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun