Süleymaniye Kütüphanesi

İstanbul’da değerli yazma ve basma eser koleksiyonlarının bulunduğu büyük kütaphendir. Süleymeniye Külliyesi’nin birinci ve ikinci medreselerinin kütaphaneye çevrilmesi ile oluşturulmuş olan bu önemli mekandaki bazı kitaplar I. Dünya Savaşı nedeniyle 1914 yılında Sultanselim Medresesine nakledilmiştir. Ancak 1918 yılına gelindiğinde kütüphane umumi bir hizmete dönüşmüştür. Külliye inşa edilirken burada bir kütüphane binası düşünülmemiş, ancak camii içinde bir bölüme saraydan getirilen kitaplar yerleştirilmiştir. Bu kitaplar giderek çoğalınca burada daha geniş bir mekana ihtiyaç duyulmuş ve I. Mahmut döneminde Sadrazam Köse Mustafa Bahir Paşa camiinin sağ taraftaki revak altına demir parmaklıklar ile çevirdiği bir mekan oluşturmuştur. Daha sonra daha büyük bir yere ihtiyaç duyulunca medrese kütüphaneye çevrilmiştir. Kütüphanenin ilk müdürü Kırım muhacirlerinden Musa Akyiğitzade, ikinci müdürü ise Cevdet Bey’dir. Bugün vakıflar tarafından yönetilen kütüphane oldukça zengindir. Birinci medresenin güney tarafında yer alan sıbyan mektebi 1957 yılında çocuk kütüphanesi olarak hizmete açılmış ancak 1980 yılında kapatılmıştır. Süleymaniye Kütüphanesi Türk-İslam kültürünün ana kaynaklarından olan yazma ve Arap harfli eski basma eserleri bünyesinde barındıran, yerli ve yabancı araştırmacılara uluslararası düzeyde hizmet veren bir kuruluş durumundadır. İçerisinde hayır sever kişilerin ve Fâtih, Hamidiye, Sultan Ahmed, I. Mahmud tarafından kurulan Ayasofya ve Lâleli gibi padişah kütüphanelerinin de bulunduğu 131 koleksiyonda 73.486 adet yazma ve 49.494 adet Arap harfli eski basma eser olmak üzere toplam 122.980 adet eser vardır. Bunun dışında yeni harfli eserler, yabancı dillerde kitaplar, levha, defter, dosya ve fotokopi bölümleri mevcuttur. Kütüphanede cilt, tezhip, minyatür, hat ve ebru gibi geleneksel sanatların en güzel örneklerini görmek mümkündür. Bu eserler içerisinde tarihi çok eski, müellif hattı, dünyada tek nüsha veya sultanlara ithaf edilmiş çok değerli yazmalar bulunmaktadır. Süleymaniye Kütüphanesi kataloglama ve tasnif, mikrofilm, yazma ve nâdir eserler restorasyon ve araştırma merkeziyle Türkiye Yazmaları Toplu Kataloğu (TÜYATOK) şubesi bölümlerinden oluşmaktadır. Kütüphanede tasnif komisyonu 1927’de kurulmuştur. Çalışmalarını ancak 6 ay sürdürebilen bu komisyonun yerine 1935 yılında İstanbul Üniversitesi’nde Şarkiyat Bölümü’nü kuran Hellmut Ritter’in başkanlığında yeni bir komisyon teşkil edilmiştir. Kütüphaneye bağış yapmak isteyen hayırseverlerin bu bağışları alınır hatta kitaplar belirli bir sayının üzerinde olursa bağış yapanın adına bir bölüm açılır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kaya, Nevzat, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 38, 2010

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun