Süleyman Nazif

Süleyman Nazif
  • Meslek : Şair, yazar, devlet adamı
  • Doğum : 29 Ocak 1870 Diyarbakır
  • Ölümü : 4 Ocak 1927 İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Gizli Figanlar, Firâk-ı Irâk, Malta Geceleri, Bahriyelilere Mektup, Ma‘lûmu İ‘lâm, Elcezire Mektupları, İki İttifakın Tarihçesi, Batarya ile Ateş, Mektuplar, Âsitâne-i Târîhte: Galiçya, Hitâbe, Tarihin Yılan Hikâyesi, Lutfi Fikri Bey’e Cevap, Nâmık Kemal,

Birçok âlim, şair ve devlet adamı yetiştiren köklü bir aileye mensup olan Süleyman Nazif ilköğrenimine babasının görevli olarak bulunduğu Harput’ta başladı; bir süre Diyarbekir Rüşdiyesi’ne devam etti. Mardin’de kaldıkları sırada Abdülkerim Sâbit ve Adliye müfettişi Ferid Bey’den tarih, mantık, gramer ve edebiyat, bir Ermeni papazdan Fransızca ve Muş müftüsünden Arapça dersleri aldı. Daha küçük yaşta iken Nâmık Kemal ile Abdülhak Hâmid’in (Tarhan) eserlerini okuyarak kültürünü genişletme imkânı buldu. Vali Sırrı Paşa’nın aracılığıyla Muş Reji Müdürlüğü’nde, Mardin ve Diyarbekir İdare Meclisi’nde çalıştı. Diyarbekir’de Vilâyet Matbaası müdürlüğü yaparken vilâyet gazetesinde başyazılar yazmaya başladı. Jön Türkler’e katılmak hevesiyle gittiği Paris’te Meşveret gazetesinde istibdat rejimi ve II. Abdülhamid aleyhinde oldukça ağır ifadeler taşıyan yazılar yayımladı. Bursa’da vilâyet mektupçuluğu yaptığı dönemde İbrâhim Cehdî takma adıyla Servet-i Fünûn’da çoğu sone tarzında manzumelerle Edebiyât-ı Cedîde mensubu şair ve yazarların sanat anlayışı doğrultusunda yazılar kaleme aldı.

Edebî ve siyasî mahiyette birçok makale kaleme alıp, farklı üslûbuyla son devir Osmanlı Türkçesi’nin en başarılı örneklerini ortaya koyan Süleyman Nazif II. Meşrutiyet’in ilânından sonra fiilen gazeteciliğe başladı. 1909 yılından itibaren Ebüzziyâ Tevfik’in çıkardığı Yeni Tasvîr-i Efkâr’da İttihat ve Terakkî iktidarını ağır bir dille eleştiren yazıları yüzünden İstanbul’dan uzaklaştırılarak Basra, Kastamonu, Trabzon, Musul ve Bağdat valilikleriyle görevlendirildi. Hak gazetesinde siyasî yazılar yayımladı. Altı ay kadar kaldığı Bağdat valiliğinden İstanbul’a döndü ve kendisini tamamen gazeteciliğe verdi. Cenab Şahabeddin’le birlikte Hâdisât gazetesini çıkarmaya başladı. Anadolu’da Millî Mücadele hareketinin başlamasında büyük rolü bulunan Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti’nin kurulmasına ön ayak oldu. Pierre Loti için düzenlenen anma toplantısında yaptığı konuşma dolayısıyla şehri işgal eden İngilizler tarafından yakalanarak Millî Mücadele’yi destekleyen bir kısım arkadaşıyla birlikte Malta’ya sürüldü. Yahya Kemal Beyatlı, “Nazif münşî doğmuştu” derken Ahmed Hâşim onu “kelimelerin serdarı” diye niteledi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Gür, Muhammet, Süleyman Nazif, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 38, 2010

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun