Süleyman Demirel

Süleyman Demirel
  • Doğum : 1 Kasım 1924
  • Ölüm : 17 Haziran 2015
  • Meslek : Mühendis, siyasetçi

Süleyman Demirel, Türk mühendis ve siyasetçi. Türkiye Cumhuriyeti'nin dokuzuncu cumhurbaşkanıdır. 7 farklı hükümette toplamda 10 yıldan fazla başbakanlık yaptı. Recep Tayyip Erdoğan ve İsmet İnönü'den sonra en uzun başbakanlık yapmış bir siyasidir. Türkiye'de en genç genel müdür ünvanına sahiptir. Siyasi kariyeri boyunca, çocukluk yıllarında çobanlık yaptığı için "Çoban Sülü", 1950'li yıllardaki Devlet Su İşleri'ndeki çalışmaları için "Barajlar Kralı", 1960'ların başlarında çalıştığı ABD'li Morrison Knudsen adlı mühendislik firması nedeniyle "Morrison Süleyman", 12 Eylül Darbesi sonrasında siyasi yasaklı olduğu dönemde "Bir Bilen" gibi lakaplarla anıldı. Türkiye'nin en kritik siyasi dönemlerinde sahneye çıkan Demirel, olaylar karşısındaki soğukkanlı tavırları, hazırcevap ve muzip yapısıyla meşhurdur.

HAYATI 

Süleyman Demirel, l Kasım 1924'te Isparta'nın Atabey ilçesine bağlı İslâmköy'de doğdu. İlköğrenimini doğduğu köyde tamamlayan Demirel, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyon'da bitirdi. Demirel, Şubat 1949 da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun oldu. Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde aynı yıl göreve başlayan Demirel, önce 1949-1950, daha sonra 1954-1955 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri'nde barajlar, sulama ve elektrifikasyon konularında ihtisas yaptı. Seyhan Barajı'nın yapım çalışmalarında mühendis olarak görev yapan Demirel, 1954 yılında Barajlar Dairesi Başkanı, 1955 yılında da Devlet Su İşleri Genel Müdürü oldu. Pek çok baraj ve elektrik santralı, sulama tesisi inşasına nezaret etti. Askerliğini yapmak üzere 1960 yılında bu görevinden ayrılan Demirel, 1962-1964 yıllan arasında serbest müşavir-mühendis olarak çalıştı. Aynı dönemde Ortadoğu Teknik Üniversitesinde "Su Mühendisliği" konusunda dersler verdi.

SİYASİ HAYATI

Süleyman Demirel siyasî yaşamına, 1962 yılında Adalet Partisi Genel İdare Kurulu Üyeliği ile başladı. 28 Kasım 1964 tarihinde AP 2. Büyük Kongresi'nce Genel Başkan seçilen Demirel, Şubat-Ekim 1965 tarihleri arasında Suat Hayri Ürgüplü başkanlığında kurulan koalisyon hükümetinde "Başbakan Yardımcısı" olarak görev aldı. 10 Ekim 1965'te Genel Seçimler'de başında bulunduğu Adalet Partisi seçimleri kazandı. Tek başına iktidar oldu. Demirel, bu seçimlerde Isparta Milletvekili olarak Parlamento'ya girdi ve "Türkiye'nin 13. Başbakanı" olarak hükümeti kurdu. Bu hükümet 4 yıl sürdü. 12 Ekim 1969 tarihindeki Genel Seçimler'de de Adalet Partisi yine tek başına iktidar oldu. Bunu müteakip Demirel, 14. T.C. Hükûmeti'ni kurdu. 12Mart 1971'de Başbakanlık görevini bıraktı. 1971 ve 1980 arasında; 1975, 1977 ve 1979'da 3 defa daha hükûmet kurdu. 12 Eylül 1980 Askeri Müdahalesi üzerine görevi bıraktı ve 7 sene yasaklı olarak siyaset dışı kaldı. 6 defa hükûmetten gitti, 7 defa hükûmet kurdu. 6 Eylül 1987'da yapılan halk oylaması ile "yasaklar" halk tarafından kaldırıldı ve 24 Eylül 1987 tarihinde, Doğru Yol Partisi Olağanüstü Kongresi'nce "Genel Başkanlığa" seçildi. 29 Kasım 1987'de yapılan Genel Seçimler'de "Isparta Milletvekili" olarak tekrar TBMM'ne girdi. 20 Ekim 1991 seçimlerinden 1. Parti olarak çıkan Demirel başkanlığındaki Doğru Yol Partisi, SHP ile "koalisyon hükûmeti"ni kurdu. Bu, Demirel'in Başbakanlığını yaptığı "7. Hükûmet" oldu. 30 yaşında Genel Müdür, 40 yaşında önce Parti Genel Başkanı, sonra da Başbakan olan Demirel, 12 seneye yaklaşan Başbakanlık görevinde, "Türkiye'nin kalkınması ve gelişmesi"ne büyük hizmetlerde bulundu. 1964 Kasım'ından, 1993 Mayıs'ına kadar geçen 29 sene içerisinde Demirel, 6 dönem Isparta Milletvekilliği yaptı. 16 Mayıs 1993 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından "9. Cumhurbaşkanı" seçilen Demirel, 7 sene süren bu görevini, 16 Mayıs 2000 yılında tamamladı. Daha sonra; İsrail-Filistin arasındaki çatışma ile ilgili olarak Kasım 2000'de kurulan uluslararası "Mitchell Komisyonu"nun üyesi oldu. 2001 yılında kurulan "Balkan Siyasî Kulübü"nün kurucu üyelerindendir. İyi derecede  İngilizce bilmektedir. Demirel'in pek çok yazılı kitabı, makalesi ve konuşmaları bulunmaktadır.

ÖLÜMÜ

Nazmiye Demirel ile evli olan Demirel, eşini  27 Mayıs 2013 yılında kaybetti. 13 Mayıs 2015 tarihinde böbrek yetmezliği , kalp yetmezliği ve akut solunum yolları enfeksiyonu sebebiyle Güven Hastanesi'ne yatırılan Demirel, 17 Haziran 2015 günü, saat 02.05'te solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle aynı hastanede hayatını kaybetti

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

http://www.ispartaya.com/y-betiklik/sdemirel.pdf

Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul: Türkiye Gazetesi

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun