Stalingrad Muharebesi

  • Önem : 2. Dünya Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olan muharabe
  • Tarih : 22 Ağustos 1942
  • Taraflar : Sovyetler Birliği- Almanya
  • Kazanan : Sovyetler Birliği

2. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Alman yayılma politikası Sovyetlerin sahip olduğu doğal kaynakları ele geçirmeye yönelik işledi. Almanlar ve Sovyetler aralarındaki dostluk antlaşması devam ederken, Berlin’de Sovyet Dışişleri Bakanı Molotov, Hitler ve Alman Dışişleri Bakanı Ribbentrop savaşın geleceği ve bu savaştan Sovyetlerin alacağı payı konu eden bir görüşme yaptılar. Hitler bu görüşmede, kurmuş oldukları 3’lü Paktın savaş sonrası bütün sorunları çözümleyeceğini, Sovyetlerin dışarıda bırakılmayacağını belirtti. Ruslar, kabul edilmesi nerdeyse imkânsız bir karşı teklifle Almanlara cevap verdi. Sovyetlerin 3’lü Pakta katılma şartları karşısında çıkmaza düşen Almanya Sovyetlere saldırı kararı verdi. Hitler’in bu harekâta karar vermesinin nedenleri Hitlerin Sovyet komünizmini yok etmek istemesi, “Hayat Sahası”, Sovyetlerin hızla silahlanması, İngiltere’nin teslim olmaması çünkü Sovyetlere güvenmesi, Almanya’nın kara gücünü uygulayabileceği en elverişli yerin Sovyet toprakları olmasından dolayıydı. Hitler, Sovyetler ile barış halindeyken, savaşı başlatarak Sovyetleri hazırlıksız yakalamak ve bu şekilde başarıya ulaşmak istedi. Savaş başladığında Sovyetler büyük bir direnç gösterdi. Ağır kış koşulları Almanlar’da büyük bir moral bozukluğu oluşturdu ve başarılarını büyük oranda etkiledi.

Hitlerin, Volga kıyısındaki endüstri ve iç ulaşım merkezini ele geçirme ve Kafkasya’daki petrol rezervlerine ulaşma hedefi ordunun istikametini Stalingrad’a yöneltti.  Buna karşılık Stalin’in planı ise, artık savaşta düzenli bir şekilde geri çekilip düşmanı içerlerde vurmaktı. Alman orduları şehrin savunmasında sol köşe sütunundaki dağlık arazide durdurulmuşlardı. 6. ordu ve 4. zırhlı birlikler büyük kayıplar vererek metropol, varoşlar, fabrikalar ve tren istasyonları karmaşasının içine girdi ve şehir içinde savaş başladı. Hitler Stalingrad Savaşı’nı propagandaya dönüştürdü ve savaşı kazandıkları yönünde propaganda yaptı. Hava kuvvetleri komutanının Hitler’i ikmal sağlanması konusunda yanlış yönlendirmesi 6. ordunun sonunu hazırlamaya başladı, her tarafı Sovyet orduları ile kuşatılan Alman ordusu da Sovyetlerin kayıtsız şartsız teslim olma önerisini kabul etmek zorunda kaldı. Bu açıdan Stalingrad meydan muharebeleri psikolojik ve politik bakımdan bir dönüm noktası sayıldı. Kazanılan zafer neticesinde Sovyet ordularının kendine güveni artarken, 2. Dünya Savaşı’na tarafsız olarak bakan ülkelerin görüşünü mihver devletleri aleyhinde etkiledi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çetin Köklü, İkinci Dünya Savaşı’nda Adana Görüşmeleri ve Etkileri, Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, 2010

Nurullah Kırkpınar, II. Dünya Savaşı’nda Stalin Ve Sovyet Diplomasisi Karşısında Türk Basının Tutumu (1939-1945), Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, XVII/34, 2017

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun