Sokullu Mehmed Paşa Külliyesi(Lüleburgaz)

Sokullu Mehmed Paşa Külliyesi(Lüleburgaz)
  • Yapılış Tarihi : 1569-1570
  • Yaptıran Kişi : Sokullu Mehmed Paşa
  • Mimarı : Mimar Sinan
  • Yer : Kırklareli, Lüleburgaz

Kırklareli Lüleburgaz’da 16. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen şehrin önemli tarihi yapılarından Sokullu Mehmed Paşa Külliyesi, Sokullu Mehmed Paşa’nın mesleğinde zirveye tırmandığı yıllarda inşa edildi. Mimari tasarımı ve inşası Mimar Sinan tarafından yapılan külliye hakkındaki kitabe, vakfiye gibi belgelerde külliyenin 1569’da ve en geç 1570’li yılların başlarında tamamlandığına işaret eder. Bununla birlikte Lüleburgaz’ı sadece bir menzil olarak görmeyen Sokullu, bölgenin cazibe merkezi olmasına katkı sağlamak adına da bu külliyeyi inşa ettirmiştir. İçinden tarihi İstanbul-Edirne-Orta Avrupa güzergâhının geçtiği yolun iki tarafına inşa edilen dükkânlardan ve dua kubbesinden kubbesinden meydana gelen arasta külliyenin omurgasını oluşturmaktadır. Arastanın güneyinde cami, medrese ve sıbyan mektebi, kuzeyinde kervansaray, imaret ve tabhâne yer alır. Tasarıma göre çifte hamam doğuda, bazı personel için yapılan evler ve çeşme batıda, köprü ise daha uzak noktada yine batıda akarsu üzerindedir.

Yapılış şekliyle geometrik külliyeler grubuna giren külliyede simetri, oran, ritim işleyişiyle malzeme, teknik ve işçilik yapının dikkat çekici unsurlarını oluşturmaktadır. Külliyeyi oluşturan yapılardan cami, medrese ve sıbyan mektebi bir bütünlük oluşturur. Caminin planı tek mekânlı camilerin kendi içindeki çeşitlemesini yansıtır. İbadet mekânı kubbeyle örtülüdür. Kuzeyinde çift son cemaat yeriyle büyük boyutlu ve merkezinde şadırvanın yer aldığı revaklı bir iç avlu göze çarpar. Kuzeybatıdaki tek şerefeli minare yapıya dikey doğrultuda vurgu yapar. Günümüzde şehrin en büyük camisi olan yapı onarımlarla bakımlı ve iyi durumdadır. Arastadan geriye sayısı yarı yarıya azalmış bakımsız dükkânlarla dua kubbesi kalmıştır. Dükkân sayısının çokluğu yolun işlek oluşunu ve bölgenin ticari zenginliğini gösterir. Arastadan üzerinde inşa kitabesinin de yer aldığı taçkapısıyla kervansaray, imaret ve tabhânenin bulunduğu büyük yapı kütlesine geçilirdi. 1935’te dönemin belediye başkanı tarafından yıktırılan kervansaraydan sadece giriş kapısı, yanındaki görevli odası ile ahırlara ait bazı baca ve nişler zamanımıza ulaşabilmiştir. Tamamıyla ortadan kalkan imaret, tabhâne ve iç avlunun yerinde bugün otopark ve yol bulunmaktadır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Mehmet Fatih Müderrisoğlu, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.37, 2009

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun