Sivrihisar Ulu Camii

Sivrihisar Ulu Camii
  • Önem : Anadolu’nun en büyük ahşap sütunlu camilerinden biri
  • Yer : Eskişehir
  • Yaptıran : Emîr Cemâleddin Ali Bey
  • Tarih : İlk defa 1232

Anadolu’nun en büyük ahşap sütunlu camilerinden biri olan mâbedin çeşitli yerlerinde bulunan kitâbelere göre yapı, ilk defa 1232 Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad’ın saltanatında Emîr Cemâleddin Ali Bey tarafından inşa ettirildi. 1274-75 III. Gıyâseddin Keyhusrev’in nâiblerinden Abdullah oğlu Emînüddin Mîkâil Bey’in yaptırdığı müdahaleyle bugünkü görünümüne kavuşan camiye 1409-10 yıllarında bir minare eklendi. Mihrabın da 1439-40 yıllarındaki onarımda yerleştirildiği düşünülür. 1778’de bir tamir daha geçiren cami 1956-1959 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarıldı. Doğu-batı doğrultusunda yatık dikdörtgen planlı caminin kuzey, doğu ve batı cephelerinde birer kapı bulunur. Kuzey kapısı mermer malzemeden inşa edilmiş olup yay kemerli kapısı üzerindeki üç satırlık sülüs kitâbenin iki yanında geometrik motifli birer kabara yer alır, kitâbede Abdullah oğlu Mîkâil’in onarımından bahsedilir. Doğu cephesindeki sade mermer söveli kapının üzerinde iki kitâbe ve kitâbelerin solunda stilize Mîkâil sembolü mermer bir levha bulunur. Doğu cephesinde Sölpük Mescidi olarak adlandırılan, cepheden dışa taşkın birimin kapısının üzerinde buraya sonradan yerleştirildiği düşünülen ve yapının Emîr Cemâleddin tarafından 1232 yılında yaptırıldığını belirten beş satırlık sülüs yazılı kitâbe bulunur.

Harim ahşap sütunlarla mihrap duvarına paralel altı nefe ayrılır. Mihrabın önündeki iki sütunda korint üslûbunda devşirme başlıklar kullanılmış, gövdelerinde oyma ve kabartma olarak yine palmet, baklava, hayat ağacı, halat, zikzak gibi motifler yer alırken ayrıca kırmızı, yeşil ve siyah renklerde kalem işiyle süslenmiştir. Harimdeki diğer sütunların bazılarında da devşirme başlıklar ve kaideler bulunur. Harimin doğusunda yerden yükseltilmiş korkuluklarla harim mekânından ayrılan Sölpük Mescidi bulunur. 1339-1440 yılındaki onarımda camiye yerleştirildiği ileri sürülen mihrap kalıpla yapılmış alçı süslemelidir. 1245-46 tarihli olduğu belirtilen minber özgün minber olmamakla birlikte 1924’te yıkılan Sivrihisar Kılıç Mescidi’nden buraya getirildiği düşünülür. Minber kapısını üç yönden Âyetü’l-kürsî yazılı bir şerit çevreler. Tuğladan silindirik gövdeli, altı mukarnas dolgulu, tek şerefeli ve külâhlı minare, kaidesi üzerindeki iki satırlık kitâbeye göre Taymış oğlu Hacı Habib tarafından 812 (1409-10) yılında inşa ettirilmiştir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Denknalbant, Ayşe, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt, 42, 2012

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun