Simülakr

  • Tanım : Bir gerçeklik ya da algılanmak istenen bir görünümü ifade eden kavram
  • Önem : Jean Baudrillard'ın Sİmülasyon kuramının tamamlayıcısı olan kavram

Fransız filozof Jean Baudrillard tarafından ileri sürülen “Simülasyon kuramı”nın bir parçası olan simülakr terimi bir gerçeklik ya da algılanmak istenen bir görünümü ifade etmektedir. Çoğunlukla simülasyon ile simülakr birbirine karıştırılmaktadır. Baudrillard’ın ifadesiyle simülasyon; bir araç, bir makine, bir sistem ve bir olguya özgü işleyiş biçiminin incelenme, gösterilme ya da açıklanma amacıyla bir maket ya da bilgisayar programı aracılığıyla yapay bir şekilde yeniden üretilmesini ifade ederken, simülakr ise az önce ifade edildiği üzere bir gerçeklik olarak algılanmak istenen görünümü ifade etmektedir. Bu kavramı zihinlerde somut hale getirmek gerekirse şu örnek verilebilir. Bazı hukuk fakültelerinde öğrenimi pekiştirmek adına sanal mahkemeler kurulmaktadır. Bu mahkemedeki mekan simülakrken yaşanılan olgu simülasyondur. Simülakrlar doğalı yansıtarak bir göstergeye ve imaja dönüşebildiği sürece başarılıdır.

Jean Baudrillard’ın ifadesiyle, “simülakr dediğimiz olgu hakikati gizleyen değil, hakikatin yokluğunu gizleyendir. Simülakrların oluşumunda işlev kazanan bu özellikler sayesinde, ideolojilerin giderek kendisine dönüştüğü, yapay olanın gerçek olandan ayırt edilemediği, gerçeğin yerini kendisinin aldığı simülakrlar sahneye çıkmaktadır. Simülakrlar yalnızca gösterge ve imaj oyunlarından ibaret değildir; onlar aynı zamanda toplumsal ilişkileri ve toplumsal iktidarı da bir çatı altında toplar; nitekim bir süre sonra toplum da kitle de bu dönüşümden payını alır. Yalnızca sanal olan imajlar değil, formasyon, eğitim, örgütlenme aygıtları da birer simülakrdır. Baudrillard simülakrları üçe ayırmaktadır. Bunlardan birincisi, uyumlu, iyimser ve Tanrı’nın yaratmış olduğu ideal doğanın aynısını oluşturmayı amaçlayan imgeleme, taklit ve kopyalama üstüne kurulmuş doğal simülakrlardır. İkincisi; tüm üretim düzenini kapsayan enerji ve güç üstüne kurulmuş makinelerin somutlaştırdığı üretici özelliğine sahip üretici, yayılma eğiliminde olan üretici ve çalışan simülakrlardır. Ve son olarak üçüncüsü ise bilgi, model ve sibernetik oyunlardan oluşan total işlemsellik, hiper-gerçeklik ve total bir denetimi amaçlayan simülasyon simülakrlarıdır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Jean Baudrillard, Simülakrlar ve Simülasyon, Doğu-Batı Yayınları, İstanbul, 2016

Hümeyra Okuyan, Caner Taslaman, Jean Baudrillard’ın Simülasyon Kuramında Ayartma Kavramı, Uluslararası Din ve Felsefe Araştırmaları Dergisi, cilt.1, sayı.1, 2018

Özlem Yumrukuz, Jean Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Çerçevesinde Survivor Programı, TRT Akademi Dergisi Eğlence Endüstrisi Sayısı, cilt.1, sayı.1, 2016

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun