Silahdar İbrahim Paşa

  • Görev : Osmanlı kumandanı ve Kırım seraskeri
  • Ölüm : 1778
  • Aslı : Ahıska
  • Babası : Yusuf Paşa

Enderun’dan yetiştikten sonra çuhadar, ardından silâhdar oldu. 1757’de azledilip emekliye ayrıldı. Affedilerek görevine iadesi istendiyse de kabul edilmeyip Ahıska’ya sürüldü. Sürgün cezası kaldırıldıktan sonra vezâretle Ahıska ve Çıldır valiliğine tayin edildi. Erzurum valisi oldu. Erzurum ve Trabzon eyaletleri askeriyle Kırım cephesi seraskerliğine getirildi. Bu onun hayatı için önemli bir dönüm noktası oldu. Kırım tarihinin en problemli devrinde Kırım seraskerliğine tayin edilmişti. 1768’de başlayan savaşta Ruslar’ın Kırım’a yönelik artan tehditleri yüzünden Osmanlılar Kırım’a asker göndermek zorunda kalmıştı. İbrâhim Paşa, Kefe’ye geçtikten sonra Kırım’ın muhafazası için en önemli yer olan Orkapı’ya gitmek üzere harekete geçti. Silâhdar İbrâhim Paşa, Kırım’da iken Anadolu valiliğine tayin edildi. İbrâhim Paşa, Rus saldırılarına karşı katı bir direniş gösterdi. Kefe’deki askerlerin yardıma gelmesiyle durumunu daha da güçlendirdi. Kaleye yeterli miktarda asker koyduktan sonra Rus ordugâhına hücumda bulundu. Ruslar’ın Kırım'a istiklâl vaadleri mahallî desteği azaltmış ve Osmanlı kuvvetlerinin çok zor şartlar altında mücadele etmelerine yol açmıştı. Ayrıca Kırım’a yardıma gönderilen Yenikale muhafızı Abaza Mehmed Paşa'nın Kırım müdafaasında lâkayt davranışı Kırım müdafilerinin işini iyice zorlaştırmıştı.

Bahar geldiğinde Orkapı’ya doğru harekete geçti, ancak kaleye varamadan Tatarlar’ın Ruslar’la anlaşıp kaleyi teslim ettikleri haberi geldi. Orkapı’yı rahatça geçen Ruslar kısa sürede Kefe’ye ulaştı. İbrâhim Paşa bütün gayretlerine rağmen onları durduramadı ve Temmuz 1771’de Kefe’de esir düştü. Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanmasından sonra İbrâhim Paşa maiyetiyle birlikte Osmanlı topraklarına dönmek üzere Petersburg’dan ayrıldı. Kırım’dan Petersburg’a giderken Tuğla’da bıraktığı adamlarını da yanına alarak uzun bir yolculuğun ardından Osmanlı topraklarına ulaştı. Onun Kırım’daki mücadelesi ve esaret günleri, yanında defter emini olarak bulunan Mehmed Necati Efendi tarafından Târîh-i Kırım isimli eserde anlatılmıştır. İbrâhim Paşa, İstanbul’a döndükten sonra Mora valiliğine tayin edildi. Buradan Hanya valiliğine nakledildiyse de hemen ardından Kavala sancağı ilhakıyla Selânik valiliğine getirildi. Selânik valiliğinden azledildikten sonra adına artık tevcihat kayıtlarında rastlanılmamaktadır. Muhtemelen bu tarihlerde vefat etmiştir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Afyoncu, Erhan, Silahdar İbrahim Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, c.37, sf. 193-194

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun