Sıffin Savaşı

  • Önem : Hz. Ali ile Muaviye b. Ebû Süfyân arasında yapılan savaş
  • Tarih : 657
  • Taraflar : Hz. Ali- Muaviye

Cemel Vak‘ası’ndan sonra ikinci iç savaş olan Sıffîn Savaşı, İslâm toplumunun geleceğini en çok etkileyen olaylardan biridir. Hz. Osman’ın katillerini ele geçirmek için Muâviye’nin isyan etmek konusunda ısrarlı olduğunu gören Hz. Ali onunla mücadele hazırlıklarına başladı. Cemel Vak‘ası’ndan sonra Kûfe’ye dönen Hz. Ali, Cerîr b. Abdullah el-Becelî’yi kendisine biata davet etmek üzere Muâviye’ye gönderdi. Muâviye ret cevabı verdi, ayrıca Hz. Ali’yi isyancıların suç ortağı olmakla itham edip Osman’ın kanını dava edeceğini tekrarladı. Muâviye bir süre sonra Hz. Ali’ye bir mektup göndererek Osman’ın katilleri kendisine teslim edilirse biat edeceğini, aksi takdirde savaşacağını bildirdi. Savaşın kaçınılmaz hale geldiğini gören Hz. Ali Mısır, Kûfe ve Basra valilerine haber gönderip hazırlanmalarını emretti. Muâviye, Hz. Ali’nin yola çıktığını öğrenince ordusuyla birlikte Irak istikametinde yürüdü. İki tarafın orduları savaşın yapıldığı bölgeye ulaştı. Hz. Ali ordusunun su almasına izin verilmemesi üzerine başlayan çatışmalar Hz. Ali taraftarlarının üstünlüğüyle sona erdi. Hz. Ali ardından Muâviye’yi kendisine biata çağırdı. Ancak Muâviye bu teklifi yine reddetti; katiller teslim edilse bile Hz. Ali’ye biat etmeyeceğini bildiren Muaviye anlaşma ihtimalini ortadan kaldırmış oldu ve taraflar savaş hazırlığına başladı.

Sonucunda Hakem Vak’as’ı denilen olayı meydana getirecek olan savaşta Hz. Ali’nin ordusu isyancı birliklere karşı kesin bir üstünlük sağladı. Hz. Ali, âsilere son darbeyi indirmek niyetiyle Eşter’i kalabalık birliklerin başında taarruzla görevlendirdi. Ancak Muâviye’nin danışmanı Amr b. Âs, ihtilâfın Kur’an’ın hakemliği ışığında çözülmesi teklifini gündeme getirerek Muâviye ve ordusunu yenilgiden kurtardı. Teklifi uygulamaya koyan Muâviye, askerlerine Kur’an sayfalarını mızraklarının ucuna takıp karşı tarafı Kur’an’ın hükmüne çağırmalarını emretti. Hz. Ali onlara bunun bir savaş hilesi olduğunu anlamasına rağmen askerler savaşın durdurulmasında ısrar etti. Bunun üzerine Hz. Ali savaşı durdurmak zorunda kaldı. İki taraf arasında hakemlerin uyacağı kuralların belirlendiği metin hazırlandı. İki tarafın uymayı taahhüt ettiği metne göre bir araya gelecek iki hakem halifelik meselesini Kur’an’a, Kur’an’da bir hüküm bulamazlarsa sünnete başvurarak âdilâne çözecekti. Tahkimnâmenin imzalanmasından sonra taraflar iki gün içinde ölülerini defnettiler. Hz. Ali ordusuyla Kûfe’ye, Muâviye de Suriye’ye dönüş emrini verdi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Yiğit, İsmail, Sıffin Savaşı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 37, 2009

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun