Seyyid Abdullah Paşa

  • Görev : Osmanlı Sadrazamı
  • Ölüm : Mart 1761 - Halep, Suriye

“Kesici” lakaplı Kerküklü Firârî Seyyid Hasan Paşa’nın oğlu olan 18. yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Seyyid Abdullah Paşa bu sebeple Firârîzâde olarak da anıldı. Eğriboyun veya Boynueğri lakabıyla da anılan Abdullah Paşa sarayda yetişti ve silâhşorluk, kapıcıbaşılık, kapıcılar kethüdâlığı gibi önemli yerlerde bulundu. Bu arada bazı ağalara vekâlet etti. Büyük mîrâhurluğa getirildi. Aynı yıl vezâretle, Aydın’da çıkan Sarıbeyoğlu isyanını bastırmakla görevlendirilen Şehlâ Ahmed Paşa’ya yardım için Anadolu’ya asker sevk etmesi emri verildi. Anadolu Beylerbeyi Hekimoğlu Ali Paşa’ya seraskerlik kürkü ile birlikte sadâret mührünü götürdü. Üç tuğlu vezir rütbesiyle, 1718’den beri muhassıllık şeklinde yönetilen ve sadrazamlara has olarak tayin edilen, ancak o sırada eyalete çevrilen Kıbrıs valiliğine getirildi. Ertesi yıl kasım sonlarında Rakka valiliğine nakledildiyse de hemen ardından tekrar eski görevinde kalması uygun görüldü. Aydın (Güzelhisar) muhassılı oldu. On iki gün sonra hâmisi Dârüssaâde Ağası Moralı Beşir Ağa onu gizlice gönderdiği bir haseki ile İstanbul’a çağırdı ve Sultan I. Mahmud tarafından sadrazamlığa tayin edildi.

Cömert, yumuşak huylu, hüsn-i hat sahibi, maarifi seven ve destekleyen, derviş yaratılışlı biri olarak nitelenen Abdullah Paşa’nın sadrazamlığı döneminin en önemli dış hadisesi İran’da Nâdir Şah’ın öldürülmesinin ardından yerine geçen Avşar hânedanıyla yapılan, antlaşmanın devamını sağlamaya yönelik faaliyetler oldu. Yine onun sadrazamlığı sırasında çok sert kışların yaşandığı İstanbul’da küçük çaplı esnaf ayaklanmaları çıktı, fakat büyümeden bastırıldı. Ancak az sonra saraya çağrılıp sadâret mührü kendisinden alındı ve Devâtdâr Mehmed Emin Paşa’ya verildi. Otuz ay kadar sadrazamlık yapan Abdullah Paşa’nın azil sebebi sınır boylarındaki eyalet ve sancakların meseleleriyle yeterince ilgilenmemesi gösterilir. Birkaç gün bostancıbaşı mahbesinde tutulan Abdullah Paşa Rodos’a önce kalebend olarak, ardından mecburi ikamet etmek üzere gönderildi.  Abdullah Paşa aynı yıl içinde Karaman valiliğine tayin edildiyse de daha görev yerine ulaşmadan Mısır valiliğine gönderildi. Diyarbekir ve Halep valisi tayin edildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Seyyid Abdullah Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, c. Ek-1, sf.10-11

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun