Seyrekzade Mehmed Asım

  • Meslek : Türk tezkire yazarı ve şair
  • Doğum : İstanbul
  • Ölüm : 4 Kasım 1675 – İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Zetl-i Zübdetü’l Eşa’ar, Türkçe yazmalar

Türk tezkire yazarı ve şair olan Seyrekzade Mehmed İstanbul’da dünyaya geldi. İstanbul’da doğdu. Bazı kaynaklarda lakabı Seyrekzade olarak geçer. Babası Seyrekzade Seyyid Abdurrahman, dedesi Seyrekzade Şemseddin Ahmed olup soyu Sultan II. Selim’in hocası Seyrek Muhyiddin Hüseyin Efendi’ye dayanır. Kaynaklarda seyyid unvanıyla anılmaktaysa da bunun gerçeği mi aksettirdiği yoksa nakîbü’l-eşraflıktan dolayı yahut tarikat geleneklerine uyularak mı verildiği konusunda kesinlik yoktur. Seyrekzade Mehmed Efendi tahsilini Beyazıt Medresesi’nde tamamladı. “Âsım” (Âsımî) mahlasıyla şiirler yazdı. Devrin şeyhülislamı Esîrî Mehmed Efendi’den mülâzım oldu. 1667 yılının Ocak ayında Neccâriye, 1080 1669 yılının Ağustos ayında Ferhad Paşa, 1669 yılının Aralık ayında Kürkçübaşı, Mayıs 1672’de Hüseyin Efendi, Ekim-Kasım 1673 Sahn ve Aralık 1674 tarihinde Siyavuş Paşa medreselerinde görev yaptı. Siyavuş Paşa Medresesi müderrisi iken vebadan öldü. Mezarı Edirnekapı dışında Emîr Buhârî Tekkesi karşısında amcası Yunus Efendi’nin yanındadır.

Kaynaklarda Seyrekzade’nin bir divanının olduğu belirtilirse de henüz ele geçmemiştir. Tezkire yazarları onun mükemmel bir şair ve iyi bir nesir yazarı olduğunu kaydedip şiirlerinden örnekler verir. Şiirleri incelendiğinde abartıya kaçmayan, sade bir dil kullanarak anlama önem veren bir şair olduğu görülür. Seyrekzade Mehmed Asım’ın bilinen eseri Zeyl-i Zübdetü’l-eş‘âr’ıdır. Tezkireden ziyade bir antoloji sayılabilecek olan eser Kafzâde Fâizî’nin Zübdetü’l-eş‘âr’ının ilavesidir. Seyrekzade eserinde Fâizî’nin bıraktığı 1620 yılından 1675 yılına kadar yetişen şairleri ele almış, bu süre içinde yaşayan 124 şairin hayatı hakkında kısa bilgilerle şiirlerinden örnekler vermiştir. Eserde tanınmış şairlerin manzumelerine fazlaca yer verildiği görülür. Zeyl-i Zübdetü’l-eş‘âr’ın belli başlı nüshaları İstanbul Üniversitesi ve Millet kütüphanelerinde kayıtlıdır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Coşkun, Ali Osman, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, c.37, sf.38

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun