Şeyh Edebali

Şeyh Edebali
  • Ölüm : 1326-1327

Şeyh Edebali; Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında yaşamış bir İslam ilahiyatçısı-din bilgini, Ahi şeyhi, Osman Gazi'nin kayınbabası ve hocası, bir anlamda da sonradan imparatorluk olacak Osmanlı Devleti'nin fikir babasıdır.

Hayatı

Karaman’da doğan Edebali ilköğrenimini de burada yaptı. Daha sonra Dımaşk’a giderek dönemin önemli alimlerinden dersler aldı. Buradaki tahsilini tamamladıktan sonra memleketine dönen Edebali, tasavvufa yöneldi ve Bilecik’te bir zaviye kurarak halkı irşada başladı. Şeyh Edebali ile Bilecik’te tanışan Osman Gazi, onun zaviyesine giderek dini ve idari konularda şeyhin görüşlerini aldı.

Osman Gazi İle Dostluğu

Kaynaklarda anlatılanlara göre Osman Gazi bir gece Edebali’nin zaviyesinde kalmış, rüyasında şeyhin koynundan doğan bir ayın kendi koynuna girdiğini, aynı anda göbeğinden bir ağaç bittiğini ve bu ağacın gölgesinin dünyaya yayıldığını, altından dağlar yükseldiğini ve her dağın altından da suların çıktığını görmüş. Osman Gazi rüyasını Edebali’ye anlatınca şeyh, “Hak Teala sana ve nesline padişahlık verdi. Mübarek olsun. Kızım Malhun Hatun da senin helalin oldu” der. Edebali’nin bu yorumu üzerine Osman Gazi Malhun Hatun ile evlenmiştir.

Şeyh Edebali aynı zamanda ahi teşkilatının da reisidir. Ahi şeyhliğinin Edebali’den sonra kime geçtiği bilinmemekle birlikte I. Murat’a intikal ettiği düşünülmektedir.

Son Yılları ve Ölümü

Hayatının son zamanlarında kızı ve torunu ile Bilecik’te oturan Edebali’ye Kozağaç köyünün öşür ve hasılatı verilmiş, kızı Rabia Hatun kendilerine verilen bu köyü tekkeye vakfetti. Kızı Malhun Hatun adına da Eskişehir’de bir mektep olduğu belgelerden öğreniliyor.

Şeyh Edebali uzun bir ömür sürdürdükten sonra 1326 yılında hayatını kaybetti.

Kişiliği ve Çalışmaları

Edebali, mutasavvıf olması yanında ilk Osmanlı kadısı ve müftüsüdür. Döneminin birçok fakihi ile görüşmüş ve onlardan ders almış, çok sayıda talebe yetiştirdi. Önde gelen öğrencilerinden damadı Dursun Fakih, şeyhten sonra Osmanlı Devleti’nin ikinci müftüsü ve kadısı oldu.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Şahin, Kamil, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 10, 1994

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun