Şevki Bey

Şevki Bey
  • Meslek : Türk Bestekâr
  • Doğum : 1860 – İstanbul, Fatih
  • Ölüm : 25 haziran 1891, İstanbul
  • Çalıştığı Müzik Şirketi : Columbia Records
  • Kitap : Şevki Bey

Rüşdiye tahsilinin ardından Muzıka-i Hümayun’a hanende olarak giren Şevki Bey, bir süre sonra saray hayatından sıkıldığı için görevinden ayrıldı ve Rüsumat Nezareti’nde katipliğe başladı. Bu görevini Harbiye Nezareti Evrak Kalemi’nde devam ettirdi. İyi bir hayat yaşayan sanatçı, bir arkadaşının evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Yakın arkadaşı Mehmed Hafid Bey ölümü için şu tarihi beytini yazdı. ‘’Çıktı bir tarih-pesendide Hafid/Hake düştü bir emel o verd-i naz’’ Kendine has tavrıyla devrin önemli hanendeleri arasında yer alan Şevki Bey asıl ününe şarkı bestekarlığıyla ulaştı. İlk musiki bilgilerini Ticaret ve Nafia Nezareti katiplerinden Necmeddin Bey’den aldı ve ardından girdiği Muzıka-i Hümayun’da kendini yetiştirdi, burada özellikle Hacı Arif Bey’den faydalandı. Şevki Bey, Türk musikisinde klasik ekolün Hacı Arif Bey’den sonra en önemli şarkı bestekarı kabul edilir.

Güçlü bestekârlık yeteneğinin yanı sıra çabuk beste yapabilen ilhamı bol bir sanatkârdır. Şarkılarının çoğunu daha güfteyi okurken irticalen bestelediği, bazen yarım saatte bir, bazen da günde sekiz on beste yaptığı söylenir. Bestelerini yirmi yaşından sonra yapmış, Hacı Ârif Bey’in açtığı şarkı çığırını geliştirerek devam ettirmiş, bu ekolün günümüze kadar gelmesinde en önemli rolü oynamıştır. Ruşen Ferit Kam onu şarkılarındaki özellikler sebebiyle modern “lied”in önemli ismi Schubert’e benzetir. Ölümüne yakın söylediği, “Arza lâyık değil ammâ hünerim/Nâçizâne bini buldu eserim” mısralarından anlaşılacağı üzere binin üzerinde eser besteledi, ancak nota bilmediğinden şarkılarının çoğu kayboldu. Aşk konusunun pek çok yönüyle işlendiği eserlerindeki kompozisyon tekniği özellikle geçkiler yönünden son derece gelişmiş olup şarkılarında sade bir üslûpla birlikte lirik, hüzünlü ifadeler görülür. Şarkı formunun dört mısralı çeşidi yanında beş, altı, sekiz mısralı türlerinin de güzel örneklerini verdi. İki yüzden fazla uşşak şarkı bestelediği kaydedilir. Türk musikisinde uşşak makamını bu kadar ısrarla kullanan bir başka bestekâr bilinmemektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Nuri, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2010, cilt 39, sayfa: 30-31

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun