Şeref Hanım

  • Meslek : Divan şairi
  • Doğum : 1809 - İstanbul
  • Ölüm : 1861

Şair Mehmed Nebîl Bey’in kızı olan Şeref Hanım’ın soyu baba tarafından Sadrazam Abdullah Nâilî Paşa’ya, annesi Şerîfe Nakiye Hanım tarafından Şeyhülislâm Âşir Efendi’ye ulaşır. Büyük babası Vak‘anüvis Halil Nûri Bey aynı zamanda şairdi. Yakacık semtinin hayatında özel bir yeri olduğu şiirlerinden anlaşılır. Şeref Hanım’ın bazı şiirlerinde maddî sıkıntı çektiği, akrabalarından kalan borçları ödemek zorunda kaldığı belirtilir. Bu husus onun hiç evlenmediğini düşündürür. Sıkıntılarını Sadrazam Âlî Paşa’ya bildirdiği, maaşı olmadığını söyleyerek ondan yardım istediği ve kendisine aylık 200 kuruş maaş bağlandığı divanında Âlî Paşa’ya teşekküründen anlaşılır. Dili sade ve nazım tekniği güçlü kabul edilen Şeref Hanım divan edebiyatının klasik mazmunlarına ve benzetmelere şiirlerinde yer verdi. Divanındaki birçok şiirde zekâsı, esprisi, bazen de bunların altında gizlenen sitem ve hüzün görülür. Devrine göre serbest ve rahat söyleyişleri garip karşılanan şairin Nedîm tarzı şuh ve şen söyleyişlerinin yanı sıra Nâbî ve Koca Râgıb Paşa tarzında hakîmâne beyitleri de vardır. Daha çok felekten şikâyet, kadere rıza, ehl-i dilin dünyada rahat yüzü görmemesi gibi konuları işler.

19. yüzyılın üç kadın şairinden biri olan Şeref Hanım’ın divanında yirmi bir farklı nazım şekliyle yazılan toplam 4803 beyit tutarında 677 şiir yer alır. Kullandığı nazım biçimleri, ele aldığı konular, dili ve ifade özellikleri bakımından kadın şairler arasında önemli bir yer kazandı. Şeref Hanım’ın divanında Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’ye dair altı manzumede yetmiş kadar beyit yer alır. Ayrıca muhibbi olduğu Kādirî tarikatının kurucusu Abdülkādir-i Geylânî’ye ait dört manzumesi vardır. Bunların yanında Şeref Hanım Kerbelâ mersiyeleriyle tanındı. Nitekim her yıl muharrem ayında bir mersiye kaleme aldığı kaynaklarda belirtilmekte ve divanında 689 beyit halinde on altı mersiye bulunur. Şeref Hanım’ın tek nüshası bilinen divanı eser ayrıca Mehmet Arslan tarafından yayımlandı. Şeref Hanım, Kādirî muhibbi ise de esas olarak Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi Osman Selâhaddin Dede’ye bağlıydı. Vefatında Yenikapı Mevlevîhânesi’nde Muhibler Kabristanı’nda defnedildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Arslan, Mehmet, Şeref Hanım, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2010, Cilt:38, sf: 550

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun