Şehabeddin Mahmud

  • Meslek : Kâtip, şair ve edip
  • Doğum : 1246 - Halep
  • Ölüm : 3 Ağustos 1325
  • Başlıca Eserleri : Ḥüsnü’t-tevessül ilâ ṣınâʿati’t-teressül, Ehne’l-menâʾiḥ fî esne’l-medâʾiḥ, Menâzilü’l-aḥbâb ve menâzihü’l-elbâb, Lübâbü’l-elbâb fi’l-edeb ve’l-muḥâḍarât, Muḫtâru Şiʿri Ebi’ṭ-Ṭayyib el-Mütenebbî, eẕ-Ẕeyl ʿale’l-Kâmil li’bni’l-Es̱îr, Taḫmîsü’l-Ḳaṣîdeti’r

İbn Fehd olarak da anılan Şehâbeddin Mahmûd babasının yanında hıfzını tamamladı. Hadis, Arap şiiri, hutbe, hikemiyat ve emsâle dair babasından bilgiler aldı. Edebi mektup ve inşâ alanında çağdaşlarının önüne geçti. Fıkıhta, ayrıca lugat, nahiv, nazım ve nesirde üstün bir düzeye ulaştı. Mensûb hattıyla ücret karşılığında kitaplar yazdı. Şehâbeddin Mahmûd’un şöhreti yayılınca Dımaşk’ta Dîvân-ı İnşâ kâtipliğine tayin edildi. Dımaşk ve Mısır Dîvân-ı inşâlarında kâtip, sır kâtibi ve Dîvân-i İnşâ nâzırı olarak elli yıldan fazla görev yaptı. Ayrıca kâtipliği sırasında Hanbelî kadısı olarak da görevlendirildi. Daha çok oğulları ve torunlarına hocalık yapan Şehâbeddin, onların da kendi mesleğini seçmeleri üzerine kâtiplerin el kitabı mahiyetinde Ḥüsnü’t-tevessül ilâ ṣınâʿati’t-teressül adlı eserini kaleme aldı. Tarihçi İbn Râfi‘ ile tarihçi, edip ve şair Safedî onun seçkin öğrencilerindendir.

İlmi, edebi, ahlâkı ve dindarlığı, Arap eyyâmı ve terâcimi ile kitâbet hatlarına vukufu, nazım ve nesir sanatlarındaki ustalığı ile tanınan Şehâbeddin Mahmûd uzun resmî yazıları bile müsveddesiz yazabiliyordu. İnşâ sanatında Kādî el-Fâzıl ile mukayese edilen Şehâbeddin uzun bedîî kasidelerinin çokluğu bakımından ondan üstün sayıldı. Nesir-inşâ türüne ait toplam otuz ciltlik ürünü olduğu kaydedilmekle birlikte bunların ancak bir kısmı zamanımıza ulaştı. Şehâbeddin’in askeri savaşa teşvik, savaşta cesaret ve kahramanlık, yenilginin kötülüğü, zafer kutlamaları gibi konularda mektupları; Dîvân-ı İnşâ’da yazdığı tevkī‘, taklid, menşur vb. çok sayıda resmî yazıları ve mektupları; kuşlar, yırtıcılar, av, at, silâh, kale vb.ne dair tasvir risâleleri vardır. Suriye genel valisi Seyfeddin Tenkiz’in takdirini kazanan Şehâbeddin Mahmûd Dımaşk’ta Kādî el-Fâzıl’dan kalan evde vefat etti, cenaze namazını vali kıldırdı ve Kāsiyûn dağı eteğinde Yağmûriyye Camii yakınındaki türbesine defnedildi. Yerine oğlu Kadı Şemseddin Muhammed getirildi. Safedî Şehâbeddin Mahmûd için bir mersiye yazdı.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Durmuş, İsmail, Şehâbeddin Mahmûd, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2010, Cilt:38, sf:417-418

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun