Sedefkâr Mehmed Ağa

  • Önem : Başmimar
  • Doğum : Arnavutluk, İlbasan
  • Ölüm : 1618 - Üsküdar

Mimar Sinan'ın yetiştirdiği önemli mimarlardan biri olan Mehmed Ağa’nın doğum yeri ve tarihi konusunda kesin bilgiler bulunmamakla birlikte kimi rivayetlere göre Kanuni Sultan Süleyman döneminde Rumeli’den devşirme olarak getirilmiştir. Mimarbaşı olmadan önce sekiz yıl boyunca su nazırlığı görevini yürüttü. Tam olarak kaç yılında mimarbaşı görevine tayin edildiği ve ne zaman bu görevden ayrıldığı konusunda net bir bilgi yoktur. Alçakgönüllü, sağlam karakterli, dinine bağlı, yumuşak huylu ve akıllı bir kişi olan Mehmed Ağa hakkında günümüze ulaşan bilgiler sınırlıdır. Kimi eserlerde Mehmed Ağa'nın Sultan Ahmed Camii'nin inşasını tamamladıktan sonra padişahın emriyle vezirlik payesi aldıktan sonra vefat ettiği yönünde bilgiler bulunmaktadır. Ancak bu bilgiler başka kaynaklar tarafından desteklenmemektedir. Evliya Çelebi ve Ekrem Hakkı Ayverdi, Arnavutluk'ta Mimar Mehmed Ağa'nın bazı yapılarından bahsetmektedir. Bu bilgilere bakılarak Mehmed Ağa'nın görevden ayrıldıktan sonra doğum yeri olan bu şehre dönerek burada eserler meydana getirdiği düşünülmektedir.

Rivayetlere göre üstünlüklerini gizleyip bunlarla övünmeyen bir yapıya sahiptir. Ayrıca cömert ve iyi kalpli olduğu misafirlerini ağırlamayı çok sevdiği de kaynaklarda yazılanlar arasındadır. Sadaka dağıtmayı seven, sadece helalinden sadaka vermek için sedef işleri yapan ve bunları sattırıp fakirlere dağıtan bir kişiliktedir. Bunların yanı sıra o dönemin bilginleri, şeyhleri, vezirleri ve sultanlarıyla oturup sohbet ederek zaman geçirmeyi seven bir adam olduğu söylenmektedir. Mimar Sinan’ın öğrencisi olan Mehmed Ağa döneminde pek çok eser inşa edilmiştir. Beylerbeyi'nde İstavroz Mescidi, Kabe'nin tamiratı, Sultan Ahmed Külliyesi, Eyüp Sultan Türbesi önüne ilave ve Sultan 1. Ahmed Sebili, Üsküdar'da Kavak Sarayı Mescidi, Tophane, Güngören'de (Vidos) Sultan ll. Osman Camii, Üsküdar ve Samsun Ladik'te Sultan 1. Ahmed camileri, Sultan lll. Mehmed Türbesi, Alemdar, gibi pek çok yapıyı Mehmed Ağa inşa etmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ahmet Vefa Çobanoğlu, Mehmed Ağa Sedefkar, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2003, cilt.28, sf.430-431

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun