Samipaşazade Sezai

Samipaşazade Sezai
  • Meslek : Hikâye ve Roman yazarı
  • Doğum : 1859 - İstanbul
  • Ölüm : 26 Nisan 1936 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Sergüzeşt, Küçük Şeyler, İclâl, Konak

Sergüzeşt adlı eseriyle ün salan Türk hikâye ve romancısı Samipaşazade Sezai İstanbul Aksaray’da Taşkapı’daki konağında doğdu. Tahsilini bu özel konakta yapan Sezai, dönemim önemli Türk hocalarından aldığı ders ile birlikte Fransızca dersleri veren hocasının etkisiyle Fransız İhtilali’ndeki hür fikirler zihninde oluştu. Sergüzeşt adlı romanında esaret konusuyla birlikte hürriyet kavramını işlemesinden dolayı dönemin yönetimi tarafından sıkı takibe alındı. Bu durum onu Jön Türkler’in fikir akımına yaklaştırdı ve yurtdışına kaçma arayışlarına başladı. Maceralı bir yolculuğun ardından Jön Türk lider kadrosu yanına kaçmayı başardı. II. Meşrutiyet’in ilanıyla birlikte İstanbul’a geri döndü ve Madrid sefiri olarak görev yaptı. Uzun süren hastalığı görevinden azledilmesine neden oldu. Ömrünün son dönemlerinde TBMM tarafından maaş bağlanan yazar, Kadıköy’de kiralanan bir evde yaşadı ve burada vefat etti.

Küçük yaşlardan itibaren Namık Kemal’in etkisinde kalan, diğer yandan ise aile fertleri arasındaki Jön Türkler’in etkisiyle ikinci Tanzimat nesli içinde politikayla en çok uğraşan kişi olan Sezai, roman, hikâye, tiyatro ve edebi tenkitle çok sayıda siyasi ve sosyal içerikli makale yazmış olsa da edebiyat tarihinde Sergüzeşt adlı eseri ona şöhreti getirmiştir. Hayatı boyunca Tanzimat'tan sonra ortaya çıkan yeni edebiyatı savunmuş Samipaşazade,  bu edebiyata yapılan hücumlar karşısında daima yeninin ve yeniliğin yanında yer almıştır. Milli Edebiyat akımı başladıktan sonra Türk dilinin sadeleşmesi fikrini desteklemiş, çeşitli yazılarıyla Mehmet Emin Yurdakul’u ve onun açtığı yolu savunmuş, bunu Türklüğün manevi varlığını gösterecek tek yol olarak görmüştür.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Zeynep Keman, Samipaşazade Sezai, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2009, cilt.36, sf.77-78

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun