Samih Rifat

Samih Rifat
  • Meslek : II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet devri şairi, yazar ve dil âlimi
  • Doğum : 1874 -İstanbul
  • Ölüm : 3 Aralık 1932- Ankara
  • Başlıca Eserleri : Nefâyisü’l-enfâs, Türkçe’de Tasrîf-i Hurûf Kanunları ve Tekellümün Menşei, Şarkın Masal Anaları

Garip akımı temsilcilerinden Oktay Rifat’ın (Horozcu) babası olan Samih Rifat sağlığı elvermediği için eğitimini tamamlayamadı. Bir süre Denizlili müderris Şâkir Efendi’den Arapça, Camcızâde Rızâ Efendi’den Farsça okudu, ayrıca kendi çabasıyla Fransızca öğrendi. Kantar İdaresi’nde memur olarak çalışmaya başladı, Şehremâneti Muhasebesi’nde görev aldı. Dahiliye Nezâreti Matbuat Kalemi’ne girdi. Tesrî-i Muâmelât mümeyyizi tayin edildi. Dahiliye Mektûbî Kalemi mümeyyizliğine getirildi, aynı zamanda Mercan İdâdîsi’nde edebiyat dersleri vermeye başladı. Millî Mücadele’nin başlaması üzerine Hareket Ordusu kumandanı Hüseyin Hüsnü Paşa ile birlikte Anadolu’ya geçerek çeşitli cephelerde dolaştı ve yaptığı konuşmalarla askere moral verdi. Bu arada Ankara’da çıkmakta olan Hâkimiyet-i Milliye ve Yenigün gazetelerinde millî meseleler hakkında makaleler yayımladı. Maarif Vekâleti Telif ve Tercüme Heyeti’ne başkan tayin edildi; daha sonra da vekâlet müsteşarı oldu. II ve III. dönem Çanakkale milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi. Atatürk’ün arzusuna rağmen, 1931’de kurulan Türk Tarihi Tedkik Cemiyeti’nin çalışmalarına katılamadı. 2-11 Temmuz 1932’de İstanbul’da toplanan I. Türk Tarih Kongresi’nde başkan vekili oldu ve ağır hasta olmasına rağmen burada bir bildiri sundu. Temmuz 1932’de kurulan Türk Dili Tedkik Cemiyeti’nin başkanlığına getirildi.

Babasının da şair olması dolayısıyla küçük yaştan itibaren divan şiirine ilgi duyan Sâmih Rifat 1890’lı yıllardan itibaren eski şiir anlayışını sürdüren Eşref Paşa, Üsküdarlı Hakkı Bey, Muallim Nâci ve Yenişehirli Avni Bey’in tesiri altında klasik tarzda şiirler yazmaya başladı. İkdam gazetesinde sekreterlik yaparken edebiyat dünyasından yeni arkadaşlar edinmiştir. 1896’da İsmâil Safâ’nın bırakması üzerine haftalık Maârif dergisinin yayımını 27. sayıdan itibaren üstlendi. 1897’den sonra özellikle Recâizâde Ekrem ve Abdülhak Hâmid gibi yeni tarz şiir anlayışını savunanların etkisi altında yeni şiire yönelen Sâmih Rifat bu tarihten sonra manzum ve mensur eserlerini Mekteb, Maârif ve Terakkî dergilerinde yayımlamayı sürdürdü. II. Meşrutiyet’in ilânı üzerine İttifak adlı bir gazete çıkardı. II. Meşrutiyet’ten önce klasik tarzda oldukça etkili Bektaşî nefesleri yazan Sâmih Rifat, Mütareke yıllarında sade dille şiirler kaleme aldı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Celepoğlu, Ayşegül, Samih Rifat, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, c.36, sf.74-75

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun