Salih Hulusi Kezrak

Salih Hulusi Kezrak
  • Görev : Osmanlı devlet adamı, Sadrazam
  • Doğum : 1864 - İstanbul
  • Ölüm : 25 Ekim 1939 - İstanbul

Askerlikten çok politik görevlerde yer alan Sâlih Paşa Osmanlı-Yunan harbine katıldı. Müşir Deli Fuad Paşa’nın kızıyla evlendikten sonra kayın pederinin rütbeleri alınıp Şam’a gönderilince o da Diyarbekir’e sürüldü. 31 Mart Vak‘ası’nı bastırmak için Selânik’ten yola çıkan Hareket Ordusu’nu destekledi. Ahmed Tevfik Paşa ve Hüseyin Hilmi Paşa hükümetlerinde Harbiye, Hakkı Paşa hükümetinde Bahriye nâzırlığı yaptı. Balkan barışı için toplanan Londra Konferansı’na delege olarak katıldı. Karısını tedavi ettirmek üzere gittiği İsviçre’de iken Mondros Mütarekesi'ni imzalandı. Padişahın isteği doğrultusunda Salih Paşa vezirlik ve müşirlik rütbesine yükseltilerek hükümeti kurmakla görevlendirildi. Tamamen tarafsız kişilerden oluşan Sâlih Paşa hükümeti padişah tarafından onaylanarak görevine başladı. Fakat öte yandan Damad Ferid tehlikesi devam etmesi Sâlih Paşa hükümetinin uzun sürmeyeceğini gösteriyordu.

Dürüst ve samimi bir meşrutiyetçi ve sözüne güvenilir bir kişi olan Salih Paşa milliyetçi olmakla birlikte kendisinden on yedi yaş küçük ve bir sonraki nesle mensup bir asker olan Atatürk’le hiçbir zaman tam olarak anlaşamadı. Mustafa Kemal Paşa, Temsil Heyeti adına bütün ülke yönetimine el koyarak İstanbul ile haberleşmeyi kesti ve Ankara’da yeni bir meclisin toplanması çalışmalarına başladı. Anadolu ile birlikte hareket etmek isteyen Sâlih Paşa mebuslardan oluşturduğu bir heyeti Ankara’ya gönderdi. Ancak işgalcilerin millî hareketin derhal durdurulmasını ve Kuvâ-yi Milliye’nin açıkça kınanıp reddedilmesini, aksi takdirde zora başvuracaklarını bildirmeleri üzerine istifa etti. Böylece yirmi beş günlük Sâlih Paşa hükümetiyle birlikte altı ay önce kurulan Anadolu-İstanbul yakınlaşması da sona erdi.
Sâlih Paşa Millî Mücadele’nin desteklenmesi konusunda Fransa ve İtalya ile gizli temaslarda bulundu. Saltanatın kaldırılması üzerine diğer hükümet üyeleriyle birlikte istifa etti. Çok cüzi bir maaşla emekli edilen ve 1934’te Kezrak soyadını alan paşa yoksul yoksul bir şekiklde vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Küçük, Cevdet, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 36, 2009

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun