Said Emre

  • Önemi : Hacı Bektâş-ı Velî’ye mensup sûfî ve şair
  • Asıl Adı : Molla Sâdeddin
  • Yaşadığı Dönem : 14. yüzyıl

Hacı Bektâş-ı Velî ile Yunus Emre’nin yaşadığı dönemde, yani XIII. yüzyılın sonu ile XIV. yüzyılın başında yaşamış, aslen Aksaraylı bir âlim olan Said Emre Hacı Bektâş-ı Velî’yi tanımadan önce, Aksaray’da 400 talebeye ders okuturdu, her yıl bu talebelerinden bazılarıyla Kayseri’de bir ereni ziyarete giderdi. Bu seyahatlerden birinde tanıdığı Hacı Bektâş-ı Velî’ye önce karşı çıkmışsa da daha sonra kerametlerinden etkilenip ona intisap etti ve on sekiz yıl hizmetinde kaldı. Bu dönemde Hacı Bektâş-ı Velî’nin Maḳālât’ını da Türkçe’ye tercüme etti. Manzum Vilâyetnâme’de bu bilgilere ek olarak Hacı Bektâş-ı Velî tarafından İç-il (İçel) bölgesine gönderildi. Said Emre, bu dönemde Hacım Sultan’ın faaliyetlerini sürdürdüğü Batı Anadolu’ya, özellikle Karahisar, Sandıklı, Susuz, Uşak, Şeyhlü ve Seyitgazi’yi içine alan ve o devirde Germiyan ili denilen bölgeye gitmiş olmalıdır. Nitekim onun hayatının bu dönemini Germiyan bölgesinde geçirmiş olduğunu arşiv belgeleri destekler.

Hacım Sultan’ın Uşak’taki zâviyesinin yaklaşık 100 km. batısında, bugün Manisa’nın Kula ilçesine bağlı Sarnıç köyünde Said Emre adına bir zâviye açılmış olduğu belgelere yansıdı. Arşiv belgelerinde Said Emre’nin adının XV. yüzyıl sonundan itibaren geçmiş olması zâviyenin bölgenin fethi sürecinde kurulmuş olduğunu düşündürür. XVI. yüzyıldan itibaren bu zâviyeye ait görev tevcîhat beratları ile muhasebe kayıtlarının tutulduğu ve Osmanlı Devleti’nin sonuna kadar varlığını sürdüğü görülür. Nitekim ilki II. Bayezid devrinde tutulan Kütahya Mufassal Tahrîr Defteri’ne, 30 dönümlük bir arazinin Said’in evlâtlarının tasarrufunda olduğu kaydedildi, 1755 yılına ait bir hurufat defteri kaydına göre bu arazi, Said Emre Zâviyesi Vakfı’na dönüştü, vakfın gelirleri de gelip geçene yemek yedirmek şartıyla Said’in evlâtlarının tasarrufuna bırakıldı. Zâviye 1864 yılından itibaren üç hisseli olarak yönetilmeye başladı ve bu hisselerden biri 1893 yılında evlâtlardan Mustafa Halîfe’ye geçti. Zâviyeden günümüze sadece Said Emre’ye ait olduğuna inanılan bir mezar intikal etti. Manzum Vilâyetnâme’de geçen bir rivayete göre Said Emre, Hacı Bektâş-ı Velî’nin emriyle gittiği İç-il’e yerleşmiş ve orada vefat etti, mezarı Karamanoğulları’ndan biri tarafından ihya edilip ziyaretgâh haline getirildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Alkan, Mustafa, Said Emre, Diyanet İslam Vakfı, 2008, c.35, sf. 555-556

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun