Safiye Ali

Safiye Ali
  • Önem : Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın doktoru
  • Doğum : 2 Şubat 1894 - İstanbul
  • Ölüm : 5 Temmuz 1952 - Almanya

Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamit’in yaverlerinden Ali Kırat Paşa ile 17 yıl Mekke’de şeyhülislamlık yapmış olan Şamlı Hacı Emin Paşa’nın kızı Emine Hasene Hanım’ın kızı olan Safiye Ali Beşiktaş Rüştiyesinden dördüncü sınıfta Amerikan Kız Koleji’nin rüştiye kısmına geçti. Rüştiye ve idadi diplomasını alıp Amerikan Kız Koleji’ne başladı. Orduya hekim yetiştirmek amacıyla kurulan Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne ve 1867 yılında eğitime başlayan sivil tıp okulu olan Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye kız öğrenci kabul etmiyordu. Darülfünün Tıp Fakültesi’ne kaydolmak üzere başvurdu, ancak kabul edilmedi. Kızların Tıp Fakültesi’ne kaydı dönemin Darülfünün Emini olan ve doğum ve kadın hastalıkları mütehassısı Dr. Besim Ömer Paşa’nın çabalarıyla ancak 1922 yılında mümkün olabildi. Dünya Savaşı’nın ortaya çıkardığı doktor ihtiyacı sonucu tıp eğitimi almak isteyen kızlar Avrupa’ya gönderilmeye başlandı. Safiye Ali memlekette Türk kadınlarının tıp eğitimi almasının imkanı olmadığı bir dönemde Almanya’ya giderek dokuz yıl devam eden bir tahsil sonrası ülkesine dönen ilk kadın doktordu.

Safiye Ali’nin hekim olmasında Amerikan Kız Koleji Müdürü Mary Mills Patrick’in etkisi oldu. Safiye Ali Amerikan tarzı hayat ve eğitiminin neticesi olarak hayatta faal ve yaratıcı olma hevesinin kendisinde daha o dönemde oluştuğunu ifade etmişti. Genç bir Türk kızının yalnız olarak yabancı bir ülkeye gitmesi o dönemin zihniyetine göre kabul edilir bir durum olmamasına karşın eğitimini başarıyla tamamladı. 1923’de Cumhuriyetin ilk kadın doktoru olarak tababet icazetnamesini yani doktorluk yapma iznini aldı. Alman ve Amerikan elçiliklerinin doktorluğunu yaptı. 1928 yılında kansere yakalanan Safiye Ali Almanya’da tedavi oldu.  II. Dünya savaşı sıralarında Almanya’da hekimlerin savaş cephesinde olması nedeniyle sivil halka eşi ile birlikte hizmet verdi. Savaşın bitiminde dinlenmek, vatanını görmek için İstanbul’a gelen aile tekrar buraya yerleşti. Safiye Ali hastalığının nüksetmesi sebebi ve umduğunu İstanbul’da bulamaması üzerine Almanya’ya Dortmund şehrine döndü. Ancak hastalığı her geçen gün ilerleyen tedavi sürecine cevap vermeyen Safiye Ali Hanım kurtarılamayarak Dortmund’da hayatını kaybetti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İnci Hot, İlk Kadın Doktorumuz Safiye Ali, Nobel Medicus Dergisi, Cilt.11, Sayı.1, 2015

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun