Sadettin Nüzhet Ergun

Sadettin Nüzhet Ergun
  • Meslek : Türk edebiyatı tarihçisi, Üsküdar Hallaç Baba Sâdî Dergâhı’nın son şeyhi.
  • Doğum : 1899 – Bursa
  • Ölüm : 25 Nisan 1946 - İstanbul
  • Ebeveynler : Kolağası Ali Efendi, Sâdiye Hanım
  • Başlıca Eserleri : İlm-i Tasavvuf, Konya Vilâyeti Halkiyat ve Harsiyatı, Halk Şairleri, Halk Şâirleri – Karacaoğlan, Gevherî, Pir Sultan Abdal, Bektaşî Şairleri, Mevlânâ, İstanbul Meşâhirine Ait Mezar Kitâbeleri, Âşık Ömer, Türk Şairleri, Halk Edebiyatı Antolojisi, Türk Mus

İlk öğrenimini Üsküdar İttihat ve Terakkî Numune Mektebi’nde tamamlayan Sadettin Nüzhet, bu yıllarda Arapça ve Farsça öğrendi. Üsküdar Sultânîsi’nden sonra Darülfünun Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Ali Fakrî Efendi’den Sâdî, Rifâî ve Nakşibendî icâzetleri aldığı gibi Bâb-ı Meşihat’ta imtihan edilerek asaleten şeyh oldu. Tekkeler kapatılınca Ankara Erkek Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak tayin edildi. Daha sonra sırasıyla Konya’da Erkek Muallim Mektebi, Kız Muallim Mektebi ve Erkek Lisesi ve Orta Muallim Mektebi’nde, İstanbul’da Erenköy Kız Lisesi, Kadıköy Erkek Lisesi ile Haydarpaşa Lisesi, Maltepe, Halıcıoğlu ve Kuleli Askerî liselerinde öğretmenlik yaptı. Bir ara İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde ders verdi. Arkeoloji Müzesi’nde kütüphane memurluğu yaparken hastalandı. II. Dünya Savaşı’nda hükümetin tedbir olarak isteyenlerin İstanbul’dan Anadolu’ya gidebileceklerini duyurması üzerine hastalığının da verdiği endişelerden dolayı ailesiyle birlikte Çankırı’ya gitti. İstanbul’a döndükten sonra hastalığı daha da arttı, yoksulluk ve sıkıntı içine düştü. Kendisini yakından tanıyanlar mâruz kaldığı kıskançlık, rekabet ve iftiralar yüzünden özellikle sinirlerinin bozulduğunu belirtir. Devrin Maarif Vekili Hasan Âli Yücel tarafından getirildiği Beyazıt Devlet Kütüphanesi müdürlüğü sırasında vefat ederek Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.

Gençlik yıllarında Millî Mecmua’da Şeyh Hüseyin Sadettin imzasıyla mutasavvıfane gazeller yayımlayan Ergun, Ankara’da neşredilen Hâkimiyet-i Milliye, Konya’da çıkan Babalık, Kervan, Yeni Fikir ve İstanbul’da yayımlanan Kurûn gazetelerine çeşitli yazılar yazdı. Gençlik, Halk Bilgisi Haberleri, Çınaraltı ve Türklük mecmualarında da çeşitli derleme ve makaleleri yayımlandı. Divan, tekke ve halk edebiyatları üzerinde bugün de önemini koruyan birçok çalışma yapan Sadettin Nüzhet, sesinin güzelliği sebebiyle erken yaşlarda başladığı mûsikiyle meşguliyeti sırasında, Harbiye Nezâreti mümeyyizliğinden emekli Şeyh Said Efendi’den pek çok ilâhi meşkederek kendini yetiştirdi. Hastalığından dolayı ıstırap çekerken bile çalışmaktan geri durmayan Sadettin Nüzhet, maddî sıkıntı içinde bulunduğu yıllarda incelemelerini düzenli düzensiz defterlere ve kâğıt parçalarına dağınık bir şekilde yazdı, ölümü üzerine notları ailesi tarafından Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ndeki çalışma odasından alındı. Erken yaşta ölümü, Türk Şairleri ve Türk Musikisi Antolojisi gibi önemli eserlerinin yarım kalmasına sebep oldu.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Bektaş, Ekrem, Sadettin Nüzhet Ergun, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1995, Cilt: 11, syf: 299-301

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun