Sabri Fehmi Ülgener

Sabri Fehmi Ülgener
  • Meslek : Akademisyen, İktisatçı, Sosyolog
  • Doğum : 8 Mayıs 1911 - İstanbul
  • Ölüm : 1 Temmuz 1983 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : İktisadi İnhitat Tarihimizin Ahlâk ve Zihniyet Meseleleri, Tarihte Darlık Buhranları, İktisat Dersleri, Milli Gelir, istihdam ve İktisadi Büyüme, Zihniyet ve Din, Zihniyet, Aydınlar ve İzm’ler

İktisatçı kimliğiyle çağdaş Türk düşünce tarihinde dikkate değer iktisadi çalışmalar bırakan ve Keynesçi iktisat politikasını sistemli bir şekilde Türkiye’ye girişinin öncülüğünü yapan Sabri Fehmi Ülgener, İstanbul Cağaloğlu’nda dünyaya geldi. Devlet tertibinde önemli bir soya sahip olan Ülgener’in babası Cumhuriyet döneminin ilk İstanbul müftüsü Mehmet Fehmi Ülgener’dir. İstanbul Divanyolu’nda başladığı eğitim sürecini lisans seviyesinde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde noktaladı. Bu süreçte Arapça, Farsça ve Almanca dillerini öğrendi. Mezuniyetinin ardından aynı üniversitede asistanlığa başladı. 1947-1948 yıllarında Harvard Üniversitesi’nde bulunan Ülgener burada Joseph Alois Schumpeter ve Alvin H. Hansen gibi iktisatçıların seminerlerine katıldı. Schumpeter’den ekonomik analiz tarihi, Hansen’den Keynes iktisadının esaslarını inceleme imkânına kavuştu. 1951 yılında ise profesör oldu. Yurt dışında farklı üniversitelerde akademisyen ve eğitimci kimliğiyle yer aldı.

Weber sosyolojisini benimsemesi Osmanlı-Türk değerleriyle yoğrulmuş Sabri Fehmi Ülgener’in çalışmalarını icra etmesi adına ufuk açıcı oldu, onun iktisat dünyasına özgün eserler vermesine zemin hazırladı. Dinin ekonomi üzerindeki belirleyiciliğini gözardı etmeden Osmanlı iktisadi zihniyet dünyasına açılan Ülgener, özellikle ‘İktisadi Hayatta Zihniyetin Rolü ve Tezahürleri’ başlıklı makalesiyle düşüncelerini temellendirmede bir düşünce inşası oluşturdu. Bununla birlikte Weber’in kapitalizmin doğuşunda Protestanlığın üstlendiği role dair düşüncelerinden hareketle Ülgener, farklı bir yerde ve farklı bir zamanda Osmanlı ekonomisinin kapitalizme geçememesinin sebeplerini araştırdı. Akademik çalışmalarında hiçbir zaman kolaya sapmayan ve bir o kadar da titiz çalışan Ülgener’in bu yöndeki hassasiyetini eserlerinde görmek mümkün. Eserlerindeki bu dikkat ve hassasiyetle kendisine çağdaş Türk iktisat düşüncesinde uzun soluklu bir yer kazandıran Ülgener, akademiye adanmış dolu bir yaşamın ardından İstanbul’da vefat etti.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ahmet Güner Sayar, Sabri Fehmi Ülgener, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2012, cilt.42, sf.289-291

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun