Rum Mehmet Paşa

  • Doğum : 15. yy
  • Ölüm : 1470
  • Meslek : Devlet adamı
  • Önce gelen : Veli Mahmud Paşa
  • Sonra gelen : İshak Paşa
  • Görev Süresi : 1466–1469

15. yüzyıl Osmanlı veziriazamlarından Rum Mehmed Paşa’nın hayatının ilk dönemleriyle ilgili çok fazla bilgi bulunmasa da Kemalpaşazade, onun İstanbul’un fethinde esir düşen Rumlar’dan olduğunu ve esir düşmesinin ardından saray hizmetine alındığını belirtir. Enderun Mektebi’nde aldığı eğitimle zamanla yükselen Mehmed Paşa Fatih Sultan Mehmed’in güvenini kazandı. II. Mehmed’in Arnavutluk Seferi’nin hemen ardından ikinci vezirlik makamına getirildi. Kaynaklarda ifade edildiğine göre, Fatih Sultan Mehmed’in 1468 Karaman Seferi’nde Mehmed Paşa ile Veziriazam Mahmud Paşa arasında bulunan gizli rekabet ve çekişme gün yüzüne çıktı. Mehmed Paşa, Mahmud Paşa’nın İstanbul’u ihya ve iskân etmek için Karaman ve Konya’dan birkaç yüz hanenin sürgün edilmesinde yeterince sert davranmadığı suçlamasında bulundu. Nitekim kısa bir süre sonra Mahmud Paşa’nın yerine sürgün edilişini acımasızca tamamladı ve Mevlana Celaleddin-i Rumi torunlarından olan Emir Ali Çelebi’ye de İstanbul’a gönderileceklerin arasına soktu.

Karaman’daki techir harekâtının sonunda Keblü oğlu Muhyiddin’in yerine Mevlana Vildan’ı kazaskerliğe getirtmeyi başardı. Mehmed Paşa 1469-70 yine Karaman’a gönderilip Mut Kalesi’ni tahrip ederek seferini başarıyla tamamladı. 1470 yılında Mehmed Paşa, Eğriboz fethine önemli katkıda bulundu ve aynı yılın sonbaharında tekrar Karaman’a gönderilince Larende ve Ereğli’yi tahtip ederek Toros dağlarının kuzeyini ele geçirdi. Güneye Varsaklar’a karşı yürürken Varsaklı Uyuz Bey’in kurduğu pusuya düştü ve kendini zor kurtardı. Aşıkpaşazade’ye göre Mehmed Paşa bu arada Alanya’yı fethetmekten vazgeçti. Bunun sebebi Alâiye Beyi Kılıçarslan’ın kız kardeşiyle evli olmasıydı. 1471’de İshak Paşa, Ankara’ya kadar yürüyen Karamanoğlu Kasım Bey’e karşı başarılı olamadığından azledilince Mehmed Paşa sadrazamlığa yükseldi. 1472 yılının yazında Karamanoğulları'nı himayesi altına almış olan Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın bir ordusunun Tokat'a ilerleyip şehri zaptederek yağma ettiği haberi üzerine Mehmed Paşa makamını yitirdi. Bu tarihte idam edildiği yolunda görüşler varsa da 1474 yılında Cem Sultan’ın atabeyi olarak Karaman'da bulunduğuna dair bir kayıt mevcuttur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kiel, R.Hedda, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 35, 2008

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun