Reşid Mehmed Paşa

  • Görev : Osmanlı Sadrazamı
  • Ölüm : Kasım 1836 - Diyarbakır

Gürcü veya Çerkez asıllı olup “Deli” Hakkı Paşa’nın divan kâtibi Hacı Mustafa Efendi’nin kölesi iken Koca Hüsrev Paşa’ya satılan Reşid Mehmed daha sonra Çarhacı Ali Paşa’nın maiyetinde çalıştı ve yararlık gösterdiğinden Mîr-i mîrân rütbesini aldı. Karahisarısâhib sancağının ardından Menteşe sancağı mutasarrıflığı ile Tulçı muhafızlığına tayin edildi. Tepedelenlizâde Veli ve oğlu Mehmed paşaların idamı için görevlendirildi ve aynı yılın Ağustos ayında mükâfat olarak vezirlik rütbesiyle Konya valisi oldu. Daha sonra Rum isyanının bastırılması için sürdürülen askerî harekâta katılmak için Mora’ya gönderildi. Burada iken Narda üzerine sevk edildi ve Karaman valiliğine Akşehir ve Aksaray sancakları mutasarrıflığı da eklendi. Koloz körfezinde Bülbülce’de isyan eden Rumlar’a karşı gönderildi ve başarı kazandı. Rus savaşı sebebiyle gerekli askerî tedbirleri almaya çalışan ve karargâhını Aydos’tan Şumnu’ya nakleden Sadrazam İzzet Mehmed Paşa’nın Varna’daki başarısızlığı sebebiyle azli üzerine Rum âsileri karşısında başarıyla mücadele etmiş olmasından dolayı sadârete getirilerek acilen Şumnu’ya gelmesi emredildi. Arnavutluk’taki icraatının aynen devamına ve gerekli asker tedarikine kolaylık olmak üzere Rumeli valiliği de üzerinde bırakıldı.

Sadâret döneminin en kritik iki savaşından birini yapmak üzere harekete geçen Reşid Mehmed Paşa Rus başkumandanı Dibiç’in kalabalık ordusu karşısında büyük gayretine rağmen tutunamadı ve Külefçe Boğazı’nda Rus hücumu karşısında yenildi. Bu gelişme Ruslar’ın Balkanlar’ı aşmasını ve Edirne’ye kadar gelmelerini kolaylaştırdı. Bosna meselesini başarıyla halleden Reşid Paşa, Ağa Hüseyin Paşa’nın başarısızlığı sebebiyle Mısır ordusuna serdar tayin edildi ve Hüseyin Paşa üzerindeki eyaletler kendisine verildi. Sadârete tayininden bu yana ikinci defa olarak Eylül 1832’de İstanbul’a geldiğinde “fevkalâde ihtiram ve misli görülmemiş bir iftihar nişanı” ile taltif edildi. İşlerin kendisinin İstanbul’a gelmesiyle düzeleceği ve Mısır kuvvetlerinin İbrâhim Paşa kumandasında ileri harekâtı sebebiyle, Rumeli ve Bosna’da başarılı olan Reşid Paşa’nın bu tehlikeyi bertaraf edeceği beklentisi hâkimdi. Sadrazam yeni kurulan eğitilmiş topçu birlikleriyle takviye edilmiş olarak yola çıktı. Disiplin ve eğitim bakımından daha üstün olduğu açık olan Mısır kuvvetleriyle yapılan meydan savaşında Osmanlı ordusu dağıldı. Reşid Paşa esareti dolayısıyla sadâretten azledildi. İstanbul’a dönünce Baltalimanı’ndaki yalısında ikamet etme izni verildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Beydilli, Kemal, Reşid Mehmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2008, c.35, sf.12-14

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun