Raşit Efendi Yazma Eser Kütüphanesi

  • Önem : Kayserili Mehmed Râşid Efendi tarafından XVIII. yüzyıl sonlarında kurulan kütüphane
  • Yer : Kayseri

Raşid Efendi Kütüphanesi ile ilgili bilgilerin çoğu kütüphanenin vakfiyesinden edinilir. Râşid Efendi, zamanında kütüphanesine üç hâfız-ı kütüb tayin etti. Bu hafız-ı kütüblerin başka işlerle meşgul olmayıp devamlı şekilde kütüphanede bulunmaları için oldukça yüksek ücret ödedi. Merkezi alanın dışında kalan kütüphanelerde personel maaş ödemelerinin altı ayda bir yapılması durumu bu kütüphanede çalışan personel için de geçerli oldu. Maaş bilgisinin yanı sıra vakfiyede hâfız-ı kütüblerin izinlerinin düzenlenmesi ve uygulanması için takip edilecek usul üzerinde de ayrıntılı biçimde durulduğu görülür. Hafız-ı kütübün hac vb. yolculuklar için bir yıl gibi uzun süre yerinde olmaması durumunda yerine bir vekil tayin edilmesi kararı verildi. Kütüphane personeline izin verilmesi yetkisi vakıf mütevellisine bırakıldı. Tatil ve çalışma günlerinin de belirtildiği vakfiyeye göre cuma ve salı günleriyle iki dinî bayramda üçer gün dışında kütüphane açık olacaktır. Güneşin doğuşundan bir saat sonra açılacak ve batışından bir saat önce kapanacak olan kütüphane ayrıca öğle ve ikindi namazlarında tatil edilecektir.

Kare şeklinde kubbeli bir okuma salonu ile camiye açılan uzunca bir koridordan oluşan kütüphanenin yapımının ardından Raşid Efendi kütüphanenin koleksiyonunu hazırladı. Kitapların üzerlerinde bulunan vakıf mührü kitapların 1796 yılında hazırlandığı bilgisini verir. Diğer kütüphanelerde olduğu gibi burada da dışarıya kitap verilmesi yasaktı ve bu konu vakfiyede belirtilen kurallar arasında idi. Râşid Efendi kütüphanede çalışan öğrencilerin kullanmaları için Kayseri’ye yazı takımları gönderdi. Râşid Efendi Kütüphanesi’nin kitap mevcudu 943 adetti. Zamanla yapılan bağışlar ve diğer kütüphanelerden buraya nakledilen koleksiyonlar ile yazma kitap sayısı 1469’a ulaştı. Günümüzde ise bu sayı çok daha fazla durumda. Vakfiyede belirtilen konulardan biri de vakfın gelirlerinden bir kısmının eskiyen kitapların onarımı için kullanılabileceği idi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Erünsal, İsmail E., Râşid Efendi Kütüphanesi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, c.34, sf. 462-463

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun